ТОНШОХО

үйлэ ү. 1) сохихо, түерхэ, түшэгэнэхэ, наяргаха (стучать, выколачивать): Бороогой дуһалнууд балгаанай холтоһон хушалтые жэгдэхэнээр һаршагануулан тоншоно (Д.-Д. Дугаров); Тоншоноб, тоншоноб, толгойм үбдэнэ, тоншоогүйдэм гэдэһэм үлдэнэ (таабари, тоншуул); тоншохо түншэхэ түергэхэ, түшэгэнэхэ, наяргаха (стучать): Доржоодойн булгайр гуталай түрии уруу хулганаа табяад, углуу булангынь тоншожо түншэжэ байжа һэреэгээд, амбаарай забһараар шагаагаад, һэмээхэн харабад ха (Ц.-Д. Хамаев); үүдэ тоншохо үүдэ наяргаха (стучать в дверь): Нэгэ үүдэнэй хажууда зогсоноб… / тоншоод орохо гээд / дурасхаалайнгаа эрье дээрэ тогтошоод, / энэ үүдэнтэй холбоhон ушарнуудые hанажа эхилээб (Э. Зандраев); үнэһэ тоншохо гааһанай гү, али тамхинай үнэһэ ямар нэгэн юумэндэ гү, али тусхай хэгдэһэн сохилуурта сохижо гаргаха, унагааха (выколачивать пепел из трубки, стряхивать пепел сигареты, папиросы): Тэдэнэй столһоо бодоходонь, тамхинай үнэһэ тоншодог хонхогор сайр амһартань папиросуудай узуурнуудаар дүүрэжэ обойшоһон байба (К. Цыденов); ◊ дайрынь тоншохо хорынь малтаха, сэдьхэлынь хүдэлгэхэ, сэдьхэлээ зободог газарыень дайраха (≈ задевать за живое, сыпать соль на рану); хоолой тоншохо архи ууха (пить спиртное): Газаань шарга шаргаар түлеэ асаржа хаяха, хоолой тоншохо дуратай хадань долоон хоног соо нэгэ дахин хахадые баряад орожо ерэхэ (С. Цырендоржиев); 2) шубуунай хушуугаараа жэжэ юумэ эдихэ (клевать): Бүхэли үдэртөө газаагуур ябажа, энэ тэрэ юумэ тоншожо садаһан тахяанууд гүр-гүр дуугаралдана (М. Осодоев); 3) шэлж. һалгаха, муудхаха, алаха (уничтожать, приканчивать): – Жэшээлхэдэ, шамайе гү, али намайе ала гэжэ Шойнёндо Цыден-Жабай хэлээ һаань, тэрэшни абаһаар лэ манаа тоншохо (В. Гармаев); 4) шэлж. хулууха (красть): Эдэ малшадай һайндэртэ хүхихэ, хүльбэрхэ, архи тамхи ууха, мүнгэ салингыень хаартаар тонохо, тоншохо гээ һаа дэмы найданат (Ц.-Ж. Жимбиев).