ТАТУУР

юум. н. 1) ехэ мүрэнэй гарам, гүйхэн газар, һэдэһэн, хоолой (затон, заводь, протока): – Хулһата нуур худар сэхэ баряарай, тиигээд уһанай тэгэндэ хүрэнгүй, зүүн хойшоо, Хоожогорой татуурай һөөгүүд тээшэ шэглээрэй, – гэжэ Лубсан харгыень заана (Б. Мунгонов); Оронгын татуур гүнзэгышье һаа, / Унаган борым хоолойсоо (Арадай дуунһаа); 2) хори буряад басагадай, эхэнэрнүүдэй толгойдоо зүүдэг шүрэ хуба хадаһан гоёолто, даруулга (коралловое головное украшение девушек и женщин); хээ татуур сабиргай тушаа даруулгаһаа доошоо һанжаһан дүрбэ-дүрбэн үлхэмэл шүрэнүүд, үзүүрһээнь хоёр-хоёр зэргэ үлхэһэн жэжэхэн шүрэнүүдээр сасаг хэһэн гоёолто (коралловые бусы, нанизанные по четыре ряда и прикрепляемые к дарулге): Галшын Должод хажуудаа Доржын Балма Аюушын Гүнжэд гэжэ хоёр басагадтай тон адлиханууд хүхэ даалин дэгэлтэйнүүд, хээ татуур зүүнхэй, хүтэрэлдэжэ зэргэ тойроно (Х. Намсараев); татуур зүүдхэл толгойдоо зүүдэг гоёолто (женское головное украшение); татуур боолто туйбануудай алхануудые холбодог шүрэ һуулгагдаһан мүнгэн гоёолто ба даруулга (серебряный зажим, соединяющий рожки туйбы): Энэ дүхэригэйнь тэг дунда малтаһан зууха дээрэ хоёр ехэ тогоо табижа, жомбогор үндэр малгайтай татуур боолто зүүнхэй гоё-гоё бэреэд сай шананад (Х. Намсараев); 3) сэсэгээр гүрэһэн толгойн гоёолто (венок): Аюухан үшөө хонишон басаган ябахадаа, сэнхир хонхонуудаар гүрэһэн татуур үмдөөд, балсагар сагаан гарнуудаа холо холо һэжэн ябагша һэн (Ч. Цыдендамбаев); 4) бууса хорёогой хүнгэрэгтэ даруулхагүйн тула буусаһаа хойшоо һалхинайнь дээдэ тээ 10–20 метрэй зайда баригдаһан гүрэмэл гү, али хүшэмэл зурууд хорёо (изгородь плетёная или частокол): Нэгэтэ үбэл Шарии гэрэйнгээ арын татуурай саһан дээрэ иимэ бэшэг уншаба (Ж. Балданжабон).