ТАНГАЛАЙ

юум. н. аманай хүндын дээдэ тала (нёбо): Шэлэһээнь үргэхэдэнь, гүлгэн гангинангүй, амаяа ехээр ангайн, хара тангалайгаа харуулба (С. Цырендоржиев); хатуу тангалай тангалайн урдуурхи хатуу, яһан талань (твёрдое нёбо); зөөлэн тангалай тангалайн хойгуурхи, балсантаһан хубинь (мягкое нёбо); хэлээрээ тангалайгаа тоншохо хэлээрээ шомшорхо (цокать языком): – Хараһан тээшэм хараха, хэлэһэн үгыем дабтаха, – гээд хэлээрээ тангалайгаа абааштай шангаар тоншоодхибо (А. Жамбалдоржиев); тангалай үбһэн ург. набшаһанда адли хабтагай эшэнүүдтэй ургамал (папоротник): Тэрэнэй ургамалай аймаг мэдэгдэнэгүй, юрэ хэлсэбэридэ, эртэ урда сагай тангалай үбһэншье ургадаг юм гэлсэдэг (Ж. Балданжабон); тангалай хээ хоёр тээһээ уулзаһан һөөлжүү хээ (узор или рисунок ёлочкой): тангалай хээтэй сагаан бүд; ◊ хэлэеэ тангалайдаа няалдуулжархиха дуугай, аниргүй байха, нэгэшье үгэ хэлэхэгүй (≈ набрать в рот воды): Залуу сэрэгшэд хэлэеэ тангалайдаа няалдуулжархёод, дуугаашье дууланагүй (Г.-Д. Дамбаев); тангалайдаа тулатар садатараа, үлүү гаратараа (до отвала, до полного насыщения): Биш тангалайдаа тулатар залгяаб (Ц.-Д. Хамаев).