ТАБГАЙ

юум. н. 1) амитадай хүлэй үзүүрэй хатуу хюмһатай һүүлшын үе (лапа; копыто): Тэмээн гээшэ хазаха, үдьхэлхэнь үсөөн, ехэнхинь дайсанаа табгайгаараа няза дарадаг юм. Табгайнь гэжэ одоо мантан, пара пальпагар, аймшагтай (Ц.-Б. Бадмаев); Үндэр боро урда хоёр табгайгаараа хүр саһа малтан, хагдан үбһэ гарган эдинэ (Ц.-Ж. Жимбиев); тэмээнэй табгай а) тэмээнэй хүлэй һүүлшын үе (верблюжья лапа): Тэрэ замаг соо тэмээнэй табгайн зэргэ томонууд, шара ногоон набшаһадые Доржын хурса нюдэн илгаруулна (Ч. Цыдендамбаев); б) зада гэшхэгдэн хуушаржа, анханайнгаа түхэл алдажа пальпайшаһан юумэн (нечто бесформенное, похожее на верблюжью ступню): «Шамаяа танижа ядажа байбалби» гэжэ эльгэ хатан, тэрээнэй тэмээн табгай болошоһон хабтагар ехэ ботинка … гайхаһан шэнги… (Х. Намсараев); в) бот. сагаан гү, али шара сэсэгтэй, томо хабтагар набшаһатай уһан соо ургадаг ургамал (кувшинка): Бальжан гарма, тэмээн табгай, бамбагаа, / Алаг нюдэн, сагаан дали, улаалзай / – Эхэ нютагаймни шэмэг (Д. Улзытуев); 2) хүнэй хүлэй ула (ступня): Теэд мүнөө ута модонииньшье туһалхаяа болижо, үрөөһэн хүлэйнь боолто таһар буужа, табгайнь ула арһагүй улаан мяхан болошоо (Д. Батожабай); 3) туруунай дээдэ тээхи үеын яһан (бабки над копытами): Гончиг лама … табгай сагаан хара мориной жолооень гартаа абамсараа, ехэ дасан тээшэ хаража байд гэнэ (Ж. Балданжабон); Алаг азаргын унаган ядахадаа табгай сагаан (Оньһ. ү.).