ТААРАХА

үйлэ ү. зохихо, тааруу байха, оносолдохо (соответствовать, совпадать, подходить): Дугаржаб косилкынгаа хайрсаг онгилоод, таараха юумые олобогүй хэбэртэй (Ц.-Ж. Жимбиев); зангаараа таараха хоюулаа һайн байха, эбтэй байха, хэрэлдэхэгүй (сходиться характерами): Эгээл манай Сандантай нэгэ гэртэ байгаа һаа зангаараа таараха һэн хаш! (Д. Эрдынеев); хүнөөр таараха хүнөөр үгэ амаяа ойлголсохо, һаналаа нэгэдэхэ, эбтэй һууха (ладить с людьми, находить общий язык): Хүнөөр тааража, бэе бэеэ ойлголсожо хүдэлхэ гэдэгнай тон лэ шухала хэрэг гээшэ гэжэл һанадагби (Ц. Шагжин); һанаанда (гү, али зүрхэндэ, зүрхэ сэдьхэлдэ) таараха сэдьхэлдэ дүтэ байха, сэдьхэлээрээ зохихо (приходиться по душе): Байгааляар үзэсхэлэн, байра байдалааршье түбхинэнхэй нютаг түрүүшээр һанаанданьшье яһала таараһан байгаа (Ц.-Д. Хамаев); Үлүү гараша, олон үгэ даахаяа болиһон зон хадаа зүрхэндөө таараха нүхэрөө нютаг сооһоо абаха гэжэ бодоод байнаб! (Д. Батожабай); Мүнөө дээрээ һанаандамни, зүрхэ сэдьхэлдэмни сүм таараһан басагантай үшөө уулзаагүй байнаб (Ц. Цырендоржиев); зүрхөө таараха ехэ эбтэй эетэй ажаһууха, дүрөө ниилэхэ (жить душа в душу); амтанда таараха ямар нэгэн юумэнэй амтанда зохихо, дуратай байха (приходиться по вкусу): солонгос хоолой амтанда таараха; эдеэндэ тааража ядаха ямар нэгэ эдеэ эдижэ шадахагүй, дадажа ядаха (быть не в состоянии приспособиться к еде): Эжыдээ амтатайханаар эдихэ юумэ хүүлэжэ һурашаһан Галдан һаяхан Улаан-Үдэдэ һуража эхилхэдээ, столовын эдеэндэ тааража ядажа зүдэрһэншье байха (Г.-Д. Дамбаев); саб байса (гү, али яб гэтэр) таараха ехэшье бэшэ, багашье бэшэ байха, гоёор харагдаха (подходить по размеру): Таниин үгэһэн плати Нинэдэ саб байса таараба (Ч. Цыдендамбаев); Бэедээ яб гэтэр таараһан саб сагаан халаадтай, бүришье үндэр жэбжэгэр мэтээр Долгормаада үзэгдэбэ (А. Ангархаев).