ТҮГЛЫХЭ

үйлэ ү. 1) бархалзаха, бархайха, данхайха, орбойхо, обоорхо (выделяться громадной тёмной массой во мраке, быть громоздким): Һүүлээрнь тэрүү саанахи гэрнүүд түглын бултайжа, мананай забһараар шагааһан наранай элшэ туяа сонхонуудайнь шэлдэ ялагашаха юм (М. Осодоев); түглын харлаха бархагар юумэнэй барайха, бүрыхэ, бүрэлзэхэ (чернеть, темнеть – о чём-л. громоздком): Уданшьегүй зүүн урдахи хасуурита үндэрэй саанаһаа дүүрэн шарайтай малагар улаан һара үндыгөөд, хада уулын, ой модоной, гэр бараанай һүүдэрнүүд тунга саһан дээрэ түглын харланад (Б. Санжин, Б. Дандарон); түглын харагдаха нүһэр томо юумэнэй бүрэлзэхэ, бүдэг-бадаг харагдаха, бүрүүлтэхэ (виднеться – о тёмном, темнеть): Жэгдэ бэшээр һаруултан эреэлжэлһэн саһан дээрэ Байвалай һүүдэр түүдэгһээ нааша холо хүрэтэр бархайн, зэбүүнээр түглын харагдана (Д.-Д. Дугаров); харанхыhаа түглын гараха харанхыһаа һаглайһаар гараха (выступать из темноты напр., о дереве); 2) шэлж. сэдьхэлээ хёморхо, сэдьхэлээ зобохо, һанаа сэдьхэлээ хүмэрихэ (испытывать тяжесть на сердце): Зосоомни түглыжэ харанхы болоо.