СУУХА

1. юум. н. 1) шээһэнэй суглардаг монсогор түхэлтэй, досоогоо хүнды һарьһан, бэеын эрхэтэн (мочевой пузырь): Һүүлэй үедэ суухань мэдэхээр һуларжа, мүргэл хүүлэһэн гэртэ һогтуугаар унтахадаа, норгожорхидог болошонхой (М. Осодоев); суухатай шара тоһон үхэрэй сууха хатаажа абаһанай һүүлээр дахин дэбтээжэ досоонь шудхаһан шара тоhон (топлёное масло в мочевом пузыре): Теэд удаан саг соо тэдэнэй тэмсэл үргэлжэлбэгүй, харин үнөөхи даахитай хара нохой суухатай шара тоһыень хомхой амаараа хам зуугаад, хотоной дундуур харайжа мэдээ һэн (Д. Батожабай); һүлһэнэй сууха шэнгэн гашуун бодостой эльгэнэй досоо талада байдаг нимгэн хальһан, һүлһэнэй тулам (жёлчный пузырь); ◊ суухаяа дундалха шээхэ, морёо хараха (справлять нужду): Сайдаа садаһан Намдаг баян хүхэ торгон тэрлиг нэмэрэнхэй, суухаяа дундалха һанаатай газаашаа гарана ха (Д. Батожабай); үлеэһэн сууха хооһон, удхагүй, түр зуурын юумэн (≈ мыльный пузырь): Теэд тэрэ найдални үлеэһэн сууха, юрын лэ зэрэлгээн байшоо (Ц. Цырендоржиев); 2) загаһанай тамаралгын хүнды һарьһан (плавательный пузырь у рыб); 2. элирх. үүргээр хэрэгл. суухаар хэһэн, сууха няаһан (сделанный из мочевого пузыря): – Тэрэ ламамнай ерэхэгүйгөө һанаа гээшэ гү? – гээд, Томас бүхэтэр хүгшэнэй гэрэй сууха сонхоор нэбтэ харагдахагүйень мэдэжэ байжа, газаашаа шагааба (Д. Батожабай).