СЭЭРТЭЙ

1. тэмд. н. 1) гай баршад, үхэл, үбшэ хабша, муу юумэ дахуулжа болохо гэһэн (такой, что может повлечь за собой несчастья); сээртэй (сэржэмтэй) газар хүнэй һүзэглэжэ, ябахаяа айдаг газар, ябажа болохогүй газар (запретное место): Харгыһаа дүтэхэнэ оршодогшье һаань, энээ руу хүн зон ябадаггүй, сээртэй газар гэжэ нэрлэгдэһэн юм (М. Осодоев); сээртэй наһан гушын саашанхи үенүүдэй гараһан наһан (запретный возраст): Гушын саашанхи үенүүд эсэгын сээртэй наһан мүн; 2) хорюултай, зүбшөөлгүй, хүртэшэгүй, болоходоо болошогүй (запрещённый, запретный); сээртэй айл орожо болохогүй айл (юрта, находящаяся под запретом, напр. по болезни): Урдань Дулгуудайнхяар ябадалтай һамгад «сээртэй айлайда» үзэгдэхэеэ болибо (Ц.-Д. Хамаев); 2) баруун бур. нүгэлтэй, шажанай гурим хазагайруулһан, нүгэл үйлэдэһэн, нүгэл хэһэн (греховный, грешный); 2. хэлэгшын үүргээр хэрэгл. 1) гай баршад, үхэл, үбшэ хабша, муу юумэ дахуулжа болохо, нүгэлтэй (может навлечь несчастье): Гэрэй заяаша ариг сэбэртэ, амтатай эдеэнэй үнэртэ дуратай, тиимэһээ муухайгаар байха, муухай хүншүү гаргаха сээртэй (soyol. ru); 2) хорюултай, зүбшөөлгүй (запрещено): Баян зөөри, эхэнэр, хурисал, архи тамхин буддын шажанай ламада сээртэй юм (Д. Батожабай).