САБ II

наречи 1) шангаар, нягтаар, яб-таб, шаб (крепко, плотно, сильно): Сэсэг тээбэри үбһэеэ үргөөдхихэ һанаатай үбдэглэнхэй, хүндэлөөшэнь табиһан хабтагайһаа саб барижа ядан тухашарна (М. Осодоев); саб байса (гү, али гэтэр) нягтаар, яб-таб (аккуратно, плотно): Минии хубсаһан хуушаншье һаа, хахархай удархай бэшэ, халааһануудынь хүгшэн эжымни оролдолгоор саб байса жэгдэхэнээр, зохидхоноор табигданхай һэн (Ц. Шагжин); Гомбо яаран мэгдэн, морёо бадашан, угзаран байжа, нэтэрүүгээр носолдожо, хоёр уламаа саб гэтэр шангадхаба (Ц. Дон); саб гэмэ (гү, али гэһэн) сэмсэгэр, яб гэһэн, яб-таб гэһэн (подтянутый, аккуратный): Һайнаар хубсалһан, бүһэеэ шангаар бүһэлһэн, саб гэмэ солдадуудта Сукоев дуратай агша һэн (Ж. Тумунов); саб гэмэ зохидхоноор хубсалһан яб гэмэ хубсалһан (аккуратно одетый); саб гэхэ, бэеэ саб абаха бэеэ хуряаха, хүсѳѳ зангидаха (подобраться, подтянуться): Ангуушан саб гэжэ, буудахаар зэһээдхибэ (С. Доржиев); Майор капитан хоёр агшан зуура бэеэ саб абажа, ёдойлдон зогсоно (Ц. Шагжин); саб шүүрэхэ түргөөр, гэнтэ шангаар, табихагүйгөөр барижархиха (крепко схватывать, выхватывать): Саашань шагнангүй, Даримын гарһаа адресаа саб шүүрэжэ, аршаан тээшэ бии шадалаараа хиидэшэбэб (Ц.-Д. Хамаев); саб адхаха гартаа шангаар бажууха, таһа бажууха (крепко сжимать в ладони): Үбгэнэй яһархаг гар эдир залуухан эхэнэрэй сэсэг шэнги сагаахан гарые сарбууһаань саб адхаад ябана (Ч. Цыдендамбаев); саб зууха а) шүдөө шангаар хабшаха (крепко сжимать зубы): Хэндэшье иимэ эридээр хэлүүлжэ үзөөгүй ламбагай гэлыжэ, үмхи шара шүдэнүүдээ саб зуугаад, занаһаар үгы болон тонилоо һэн (Ц.-Д. Хамаев); б) шүдөөрөө шангаар бариха, уралнуудаа шангаар хабшаха (крепко прикусывать, закусывать): Гэбэшье саб зууһан ягаахан уралынь «намайе яаха зомта» гэһэн зоригтой үсэд һаналынь тодоор гэршэлнэ (Ч. Цыдендамбаев); саб няалдашаха нягтаар, бүхөөр шаб няалдаха (плотно приклеиваться): Шуһа һородог хорхой шэнгеэр, ламын урал бушхажа байгаа уһанда саб няалдашаба (Д. Батожабай); саб гэтэр орёохо наринаар, нарин нягтаар орёохо (аккуратно, плотно завёртывать во что-л.); саб (байса) таараха яг, гоёор таараха (как раз подходить, плотно облегать фигуру): Таниин үгэһэн плати Нинэдэ саб байса таараба (Ч. Цыдендамбаев); саб һууха нягтаар, унахагүйгөөр һууха, һайнаар таараха (плотно сидеть – напр. о шляпе): Хара хилэн оройтой булган малгай задарюун томо толгой дээрэнь саб һууна (Ч. Цыдендамбаев); саб бууха гэнтэ добтолхо, добтолжорхихо (набрасываться, кидаться – напр. о кошке); 2) шэлж. эридээр, эрид шангаар, эрид шууд, найдамтайгаар (уверенно, решительно); саб гэтэр (гү, али байса) хэлэхэ найдамтайгаар хэлэхэ (говорить решительно): – Ойлгооб, – гэжэ Дагба саб гэтэр хэлээд, түргэхэн гаража ошобо (Ц. Шагжин); Дичигмаа юуншье гэхэ үгэеэ оложо ядан байтараа саб байса: – Хараагүй, – гэжэрхёод, уухилан һуухадань, хонхо боложо, кинозалай үүдэн нээгдэбэ (Ж. Тумунов).