СОХИМОЛ

1. тэмд. н. 1) алхигдаһан, нятгаруулан жэгдэлһэн (битый, утрамбованный); сохимол аргал багсалһан, нягтаруулһан аргал (кизяк); шорой сохимол шала шорой нягтаруулан жэгдэлһэн шала (глиняный пол); 2) түмэрлиг бодосуудые алха, балтаар сохижо буйлуулһан, дабтажа хэһэн, шэрээгдэһэн, дүшэ дээрэ табижа, тусхай алхаар сохижо хурсадхан заһагдаһан (кованый, отбитый): Хазаар, эмээлынь сад гуулин, таб тоборюулга, юбуу, шүрэ һуулгаһан сохимол мүнгэн шэмэглэлтэй, дүрөөбшэ тохомынь угалза хээ, үнгын хиб, хилэн бүреэһэтэй, наранай туяа татан яларжа, толоржо, сэдьхэлэй баяр, нюдэнэй хужар болохоньшье тэрэ (Ц.-Х. Дарибазарова); 3) машинкаар хэблэгдэһэн (от печатанный на машинке); 2. юум. н. гурбан гү, али табан утаhа бүтүүтэйгээр бүхэд барижа уяад, ханада гү, али түмэр ороной бүхөөгтэ бүхэлөөд, хургануудаараа тэдэ утаhануудаа бэе бэе соогуурнь hэлгүүлэн гаргажа бүтээhэн миндаhан, ооhор. Гурбаар сохиходоо, гурбан утаhа hэлгүүлэн сохидог юм, табаар сохиходоо, табан утаhа hэлгүүлхэдэнь хабтагар сохимол болодог юм. Сохимолоор тобшын бүтүү, шэлбэ, хубсаhанда үлгэсэ мэтые хэдэг hэн (тесьма, тканая домашним способом): Даруулгын хоёр хажуудань, толгойн сабиргай багта 25–35 см утатай үлгүүр, үгы гэбэл сохимол һанжуулаад торгодог. Тэрэ сохимолдо 10–12 см үргэнтэй, 1 см тухай бүдүүнтэй сахариг үлгэдэг (В. Цыренжапова); сохимол сохихо гурбан гү, али табан бүтүүтэй утаhа хоёр гарайнгаа хургануудаар бэе бэе руунь оруулан миндаhа, ооhор гаргаха (ткать тесьму из ниток): Дараадань тобшо хадаха, шонпии зангидаха, сохимол сохихо зэргэ оёдолой ажалнуудые алхам дараатай сэдэбүүдтэ хубаан һургажа ерэбэ (Ч.-Ц. Гармаева).