ҮГЭЛСЭХЭ

үйлэ ү., хамтадх. залог 1) хамта үгэхэ, бэеэ бэедээ үгэхэ (совместно давать, давать друг другу): Тэрэнэй хойно ябаһан машинанууд бэе бэедээ дохёо үгэлсэбэ, фонарьнуудаа носообо (Г.-Д. Дамбаев); үгэлсэхэ абалсаха а) бэе бэедээ үгэхэшье, бэе бэеһээ абахашье (и отдавать друг другу и брать друг у друга): Иигээд лэ байдагбди: үгэлсэжэ абалсажа, бэе бэедээ туһалжа; б) өөһэд хоорондоо тоосоо хэхэ (делать взаимные расчёты): – Тиигээд шимни тунхарихагүй хамнайш даа, үгэлсэхэ абалсаха хүлһэн дээрээ хэзээшье тааража ядадаггүй, сэхэ сэбэр хоёр хаямбибди, даб гэһээр нэгэ һайн хони басаганаараа шэрүүлээд табихаб (Х. Намсараев); абяа үгэлсэхэ бэе бэедээ хангаар дуугаржа, хашхаржа өөр тухайгаа мэдүүлхэ (подавать друг другу голоса): Оршон тойрон жэн балай, холо хаанашьеб харуулшадай абяа үгэлсэхэ хаа-яа дуулдана (Б. Санжин, Б. Дандарон); 2) хубаалдаха, өөрын юумэнэй хубииень үгэхэ (делиться): Өөрынгөө үмсын үбһэ үгэлсэжэ байгаад, малыетнай тэжээгээ юм (Ц.-Ж. Жимбиев); һанамжаа үгэлсэхэ бодолоороо хубаалдаха (делиться мнением): – Өөрынгөө һанамжа үгэлсэжэ туһалалсажа хайрлыт даа, – гэжэ ехэл доро унангяар асууна (Х. Намсараев); 3) шэлж., барг. бии үгыгөө гаргаха, ехээр оролдохо (стараться изо всех сил): Энэ хүдмэрөө үдэшэ болотор дууһахамнай гэжэ һайн үгэлсөөбди.