ҮНДЫХЭ

үйлэ ү. 1) бодохо, дээшээ болохо (подниматься, вставать): Ринчинэй зааһан газар руунь үндын харахада, Вера Глебовна Ширдармаев хоёр бэе бэедээ нэнгэнхэй юумэнүүд һуубад (С. Цырендоржиев); үльмы дээрэ үндыхэ улын урда хуби дээрэ бодохо, өөдөө болохо (подниматься на цыпочки): Сэндэмэ үүдэн хүрэтэр хүргөөд, мүрһөөнь татан, үльмы дээрээ үндын, хасарыень таалаба (С. Цырендоржиев); стол дээгүүр үндыхэ столой саанаһаа бодоод байха (вздыматься над столом): – Амаршалая! – гэжэ түрүүлэгшэ баяртайгаар дуугараад, стол дээгүүрээ үндыжэ, Бүтэдмаа Базарсадаевнагай гар бариба (Б. Мунгонов); наранай үндыхэ наранай гараха (восходить – о солнце): Нарһатын үндэрэй саагуурһаа зунай наранай һаял үндыжэ байха үеэр Дамба Дамчеев газаашаа гаража … сааша наашаа харасагааба (Б. Мунгонов); 3) шэлж. ургаха, томо болохо, тэнжэхэ (вырастать): Минии эхэ Байгалай зүүн эрье дээрэ түрэһэн, эндэ үндыжэ томо болоһон гэжэ дуулаа һэм (Г.-Д. Дамбаев).