ҮЛЭН I

тэмд. н. хүн, амитанай хоол тэжээл эдеэгүй, гэдэһэ хооһон, үни холын эдеэлээгүй, дутуу эдиһэн, гуринха (голодный): Нохойн абяагаар ерэһэн үлэн шоно баабгайн үнэрһөө айжа, түрүүшээр холохонуур ябаһанаа, һэмээхэн дүтэлжэ мүрлөө (Д.-Д. Дугаров); үлэн хоо h он гэдэ h ээ үлдэнхэй (голодный): Үлэн хооһон мориниинь шүдэртэйшье һаа, горхониие уруудажа, халзан хадын майлада, шэнэ ногооной ургажа үрдиһэн газарта бэлшэжэ ябаба (В. Гармаев); үлэн гэдэһэн үнинэй юумэ эдеэгүй, хооһон гэдэһэн (голодный желудок): Тиигээд тошон дээрэ жэрылдэн зогсожо, үлэн гэдэһэеэ уһа саһаар дүүргэхэ гэһэндэл, хомхой хобдогоор һоросогоонод (Ц.-Ж. Жимбиев); үлэн нюдэн юумэ эдиһэйб гэһэн нюдэн, гуринха нюдэн, юушье эдихэ болоһон нюдэн (голодные глаза): Ябууд эдеэлэлгын газарай хэрэлсын хажууда үлэн нюдэтэй ноход һууна; үлэн бэедээ хоо h он хототой, үглөөгүүр эдеэлэнгүйгөөр, үглөөнэй хоол эдихэһээ урид (натощак, на голодный желудок): – Алексей Григорьевич, би үлэн бэедээ уухагүйб, – гэжэ Доржо арсаба (Ч. Цыдендамбаев); үлэн шүүдэр үглөөнэй шүүдэр (утренняя роса): Y лэн шүүдэртэ хүл нюсэгөөр бү яба.