УРИЛХА

, урлиха үйлэ ү. һэлгэхэ, андалдаха, ондоо газарта абаашаха, нэгэ газарһаа нүгөө газарта табиха (заменять, замещать): Жэл тухай тиигэжэ зобожо байтараа нютагаа урилжа, байдалаа шэнэлхэм гээд, гаража ошоо һэн (С. Доржиев); Бата номгорогты гэһэндэл баруун гараараа зангажа, тэмдэг үгөөд, нюдөө урлижа байжа аршаһанай һүүлдэ дайсанай зүг руу шэртэн хараха һамбаандаа… (Б. Шойдоков); буусаяа урилха ондоо газар нүүхэ, зөөхэ (переезжать на другое место): Илангаяа нүүдэлээр ябаһан зон зөөхэ болоходоо, гансал гарагай һайнда буусаяа урилдаг байһыень һануулна (Ц.-Ж. Жимбиев); һүүжэеэ урилха унтаандаа хажуу бэеэ һэлгэн хэбтэхэ (переворачиваться на другой бок): Тунгалагай нойр хүрэнэгүй, һүүжэеэ урилжа хэбтэхэдэньшье сэдьхэлынь тэниинэгүй (Ц.-Д. Хамаев); хүлөө урилха хүлөө һэлгэхэ (переминаться с ноги на ногу): Тиигээд байрадаа хүлөө урилжа, зүүн гарайнгаа альгаар хойшоо унама ута, торгон шэнги зөөлэхэн үһэеэ гэдэргэнь нэгэ удаа эльбэбэ (Ч. Цыдендамбаев); ◊ һүүжэеэшье урилаагүй байха байрадаа байха, байһаараал байха (быть в том же состоянии, не меняться); түрэлөө урилха наһа бараха, нүгшэхэ (скончаться): Тиихэдэ һүнэһэн мүнхэ. Урда түрэлдөө гү, али энэ наһандаа хэһэн үйлынгөө үреэр саг үргэлжэ хубилжа, түрэлөө урилжа ябадаг ха (Т. Нимбуев).