УЛАЙ

юум. н. 1) мяха шуһан, олзо, ан агналгада баригдаһан юумэн (добыча): Түрэһэн эхэ, түлиһэн галаа орхёод, ушарһан нүхэр, унаһан моринһоо хагасаад, эндэһээ саашадаа ямарханшье улай ёро хоёрой угтажа хүлеэжэ байһые мэдээгүй, муудаһан туулай шэнги юу хүлеэжэ, бэгзышоод һуунабиб (Х. Намсараев); улай гаргаха (гү, али хэхэ) а) мал гаргаха, мал мяхалха (бить скотину на мясо); б) гудад мяха үбшэхэ, малай гэдэһыень гаргаха (свежевать тушу); в) олзолхо, олзо бариха (ловить добычу, напр. на охоте): Нөөхи «сэхир шара бэгсэргэ» гэнтэ юу хээ хараашалжа, улай хэхэеэ һуухадаа болохо байна (Х. Намсараев); улай жүрөөдэхэ мяха шуһа харахаа хүсэхэ (жаждать крови); улай хараха улайда хүртэхые хүсэхэ (видеть добычу, напр. о собаке, когда она не отходит от дома, видя приготовления к забою скотины на мясо); улай зүгнэхэ амитадай улайн болохые уридшалан мэдэхэ (предчувствовать кровь – о животных); улай ехэтэй олзотой, олзо ехэтэй (с богатой добычей): – Дааган буумни, улай ехэтэй, олзотой, урагшатай буумни буугай хайрсаг соо байна бэзэ? (С. Доржиев); улайн мяхан һая гаргаһан малай мяхан (свежезабитое мясо); улайн үнэр һая гаргаһан малай мяха шуһанай үнэр (запах свежей крови); 2) амитанай һэе, хүүр (падаль, останки животного, растерзанного волками, дикими животными): Харин энээхэн ёро муутай хирээ оршон тойрониие ходоро шобто шэртэжэ, айдхатай муухайгаар хаагал хаагалһаар, улайһаа мүн баһа гээгдэхэгүй түрэл гарбалтанаа ерүүлбэ ха юм (М. Осодоев).