УЙТАН

тэмд. н. 1) нарин, үргэн бэшэ, онигор, хабшаһан, хабшуу, барюу, баринги, бага, багадуу, зай багатай (узкий, тесный): Хахад модо тухай ябаад байтарнь һалхи шуурганһаа эндэ тэндээ нэлэнхыгээрээ унаһан модотой уйтан хүндын эхин болобо (С. Доржиев); уйтан хабшуу нариихан, үргэн бэшэ (узкий): Тиимэшье холо ошоогүйдэнь дээрэһээ унаһан томо жэжэ шулуунууд уйтан хабшуу зүргэ дээрэнь эндэ тэндэ улам олоороо дайралдадаг болобо (Б. Мунгонов); уйтан нюдэн онигор, онииһон, бага нюдэн (узкие глаза): Уйтан хара нюдэдынь һэлмын хэһээлтэ далайсаар намайе сабшаад абаба гэжэ Шнелль һанаба (А. Ангархаев); нюдэеэ уйтан болгохо нюдөө аниилгаха (прищуриваться): Шурыгин нюдэеэ уйтан болгоод, уралаа жэмылгэн, энэ солгёон үбгэнэй хөөрөөгөө дууһахые хүлеэжэ ядаад: – Үбгэжөөл, аргаарагты! – гэбэ (Ж. Тумунов); уйтан үмдэн барюу, багадуу, наридаһан үмдэн (узкие штаны, брюки): Уданшьегүй гаража ерэхэдээ, үнөөхи хүл гуяынь тэрэ зандань барижархиһан уйтан үмдөөрөө харагдаба (Д. Эрдынеев); уйтан дүхэриг болон сугларха үсөөхэн, нэгэ хэды хүнэй тойролдон сугларха (собираться тесным кругом): Тэдэнэр уур хэрүүлээ таража, юун болоһыень лаблаха һанаатай, уйтан дүхэриг болон сугларшаба (Д. Батожабай); 2) шэлж. игсуун, амяа бүтэмэ, амилхада хүндэ (удушливый, стесняющий дыхание): Үдхэрэн байһан энэ үдэшын боро хараандал уйтан харанхы байдал минии сээжэ сэдьхэл соо түглыжэ, амисхалыем хааһан мэтэ хүндэ болоно (Ц.-Д. Хамаев).