УДХАЛХА I

үйлэ ү. 1) гол һанааень, ушарыень ойлгохо (понимать смысл, выяснять значение): Иимэ урагшагүй муухай хөөрэлдөөнэй һүүлээр Дардай бөө бүришье бүглыжэ бүтүүршэнхэй, энэ дэлхэй дээрэ хайшан гэжэ ажаһууһанаа удхалан һанаба (М. Осодоев); 2) тобойлгохо, тобойлгон элирүүлхэ, тогтон тодорхойлхо, тайлбарилха (останавливаться на главном, подчёркивать главную мысль): Иимэ дурадхал һэмээхэн досоогоо хүлеэжэ, бэлэн байһан Джалханза гэгээн һанамжаяа бэшэндээ удхалан хөөрэжэ захалба (С. Норжимаев); 3) угаа үргэлжэлүүлхэ, угаа абаха, дамжуулха (вести свой род, происходить): Удхалhан удхаа орхингүй, / Унгилhан түүхэеэ мартангүй, / Дабын Түнтэгэр / Удхаяа ударидан, / Түүхэеэ түрүүлэн, / Yндэр тэнгэри өөдэ / Жодоо дэлэхэмни гэжэ… (С. Балдаев); 4) угһаа угта дамжаха (передаваться по наследству или по преемственности).