ТУРУУ(Н)

(Н) юум. н. 1) амитанай хүлэй үзүүрэй эбэрлиг хюмһан, табгай (копыто): Эрдэмтын хүндэ бодолнуудые мартуулжа, газаа мориной туруунай түбэрхэ дуулдана (Ч. Цыдендамбаев); Эрэ хүнэй жолоо ута, эмээлтэ мориной туруун хурса (Оньһ. ү.); туруу заһаха тахалхын урда тээ мориной туруу хайха, тайраха (подрезать копыта перед ковкой); туруунай баха туруунай досоо талын гурбалжан тобогор (стрелка, треугольной роговой выступ на нижней стороне копыт); туруунай үбшэн туруунай нойтон элдин (мокрец копыт); аса (гү, али һалаа) туруун ами амяараа хоёр хубиһаа бүридэһэн туруун (парное, раздвоенное копыто): Зарим һүн тэжээлтэ амитадые бүтүү гү, али һалаа туруугаарнь тусхай аймаг болгон хубаадаг юм; 2) мориной туруунай түхэлтэйгөөр эсхэгдэһэн буряад дэгэлэй хамсыда залгагдадажа оёгдодог гү, али шагталагдадаг, һэхэгдэмэл талань ангай арһаар хэгдэһэн хүнэй гар хүйтэнһөө халхалдаг, мүн гоёыншье тулада хэгдэдэг залгалта (меховой манжет, пристёгиваемый к рукавам): Тээ дүтэлжэ ябахадаа дэгэлэйнь һархагар туруугаар, шэлүүһэн малгайгаарнь Сада гэжэ хараһаар лэ таниһан байгаа бшуу (Ж. Балданжабон); 3) гарай дугты, угладаг нюдарга (муфта); 4) һабар бээлэйн нюдарга (краги).