ТОЛГОЙН

тэмд. н. толгойдо хабаатай, тархиин (головной); толгойн яһан тархиин яһан, хохимой (череп); толгойн үбшэн тархиин үбдэлгэ (головная боль): Хорло толгойн үбшэн ба халууруулга болюулха эм эдеэнэй таhалга соо бэдэрээд олобогүй (Г.-Д. Дамбаев); толгойн хии шуһанай даралтын ехэ бага болоһонһоо толгойн үбдэлгэ (головная боль, связанная с повышением или понижением артериального давления): …баһа зарим үедэ олон зантай уймагаан боложо, толгоймни хии хөөрэбэ, орой оёорһоомни хүйтэ халуу дааба… (Х. Намсараев); толгойн үһэнэй арзаймаар (гү, али бодомоор) жэхыдэһэ хүрэмөөр, аймшагтай, һүрөөтэй (такой, что волосы дыбом встают): …энэ захын гудамжада хон-жэн, балай һүниин сагта эзэгүй гэртэ гансаараа ороод байһандал, толгойн үһэнэй арзаймаар хүнды хүйтэн мэтэ байгаа бэлэй (Ц. Дон); толгойн хэрэг толгойгоороо, бэеэрээ харюусаха хэрэг (рисковое дело, за которое нужно отвечать головой): Этигээгүй талын хүндэ хэлэхэшье үгэ бэшэ бшуу. Энэмнай аймшагтай, толгойн хэрэг гээшэл (Ц. Дон); толгойн хэрэгээр дайралдаха толгойгоор, ами бэеэр тэнтэй (рисковать головой); толгойн сааза буудуур абалга, хороолго (смертная казнь): Теэд энэ асуудалда үнэн харюу үгэһэн хүн толгойн сааза абаха бшуу (Д. Батожабай); толгойн тоншуул тоншуулнуудай нэгэ янза (вертиголовка).