ТИИРЭХЭ

үйлэ ү. 1) дэбһэхэ, гэшхэхэ (утаптывать): Шүүһэлиг нарайхан ногоондо үхэр мал садаад, тиирэжэ бэлшэнэ (Б. Санжин, Б. Дандарон); 2) үдьхэлхэ, дэбһэхэ (пинать, лягать): Тэрэнэй арбан хургаараа үбсүүгээ шулга зада бажуужа, хүлнүүдээрээ хүнжэлөө дэмы тиирэжэ байтар, гэр соо нюдэ ялбама ялагар, һаруул болотор сахилгаалаад, тэнгэриин дуун тэнсэлгүй шангаар лужаганан наяраа (Ш.-С. Бадлуев); газар тиирэхэ хүлөөрөө газар нэшэхэ, саб байса гэшхэхэ (стучать ногой по земле): – Яагаа муу хүрьһэтэй газар гээшэб! – гээд, Бүхэ Лама хүлөөрөө газар тиирэбэ (Д. Батожабай); 2) халуунда ядаһандаа үхэр малай хорёо хотын хажуугаар һүүдэр газарта тархяа доошонь шургуулан зогсохо (стоять, укрываясь от жары и отмахиваясь от наседающих насекомых – о скоте): Бүгшэм халуунда боргооһо батаганаатай байхадань, эдеэлхэшье һаа, толгойгоо бэе бэе доогуураа хээд тиирэдэг бшуу (Г.-Д. Дамбаев); 4) шэлж. гэдэргээ сохихо, гаргаха, шааха (отдавать назад, отбрасывать назад): …тэнгэри өөдэ тодхоотой томо тобшотой пулемёдууд нижэгэнэжэ, ара тээшэнь халуун гильзэнүүдые тиирэнэ (Ж. Тумунов); унаса тиирэхэ түлхижэ унагааха (ударить волной до падения): Дайсанай отрядай дунда хоёр бүмбэгэ айхабтар абяатайгаар ерэжэ унахадаа, хэдэн моритой хүнүүдые унаса тиирэбэ (Б. Санжин, Б. Дандарон).