ТЭМГЭ

1. наречи 1) таамаг, мэдэнгүй, нюдэ балай, тэмтэржэ, юушье харангүй (наугад): Һара гараадүй харанхы, тиимэһээ тэмгэ, зүг шэг илгаруулха гэхэ юумэгүй, торожо унажа ябаад, моринойнгоо инсагаалһан зүг тээшэ харайна (Д. Эрдынеев); харанхыда тэмгэ ябаха харанхыда юушье харангүй таамаг ябаха, тэмтэржэ ябаха (идти в темноте наугад); тэмгэ таамаг һайса мэдэнгүйгөөр, нюдэ балай (наугад, не зная правильного направления): Иигэжэ тэмгэ таамаг ябахадаа, тад ондоо тээшээ гаража болохолди (Б. Мунгонов); тэмгэ хараха алмайранги, юумэ обёоронгүй хараха (смотреть невидящим взглядом): Тэрэ гансата хүгшэршэһэн мэтэ хүндөөр бодожо, удаахан, тэмтэрмэ шахуу гэшхэдэлээр ендэртэ дүтэлжэ, бүлхинтэжэ, хуурай болошоһон хоолойгоо уһаар дараад, хүнүүдэй толгой дээгүүр тэмгэ харан, нилээн зогсобо (С. Цырендоржиев); 2) сэхэ, сэхэлэн (напрямик, напролом): Хара Паромон моридоо үндэр эрье өөдэ залажа, саана холо байһан помещигэй усадьба тээшэ сэхэ шэглэн, тэмгэ хатаруулба (Ч. Цыдендамбаев); тэмгэ ябаха сэхэлэн ябаха, харгыгаар бэшэ, замаа тобшолон ябаха (идти напрямик, срезать угол); ○ сэхэ гэжэ үгэтэй парн. хэрэгл.; 2. тэмд. н. нюдэ хадхама, балай, шэб (кромешный): Теэд хүбүүхэн даараһанаашье мэдэрнэгүй, уһатаһан нюдэниинь энэ тэмгэ харанхы соо юушье обёорногүй (С. Цырендоржиев).