ТАТАЛХА

үйлэ ү., видэй нэгэ түхэл 1) һунааха, татаад-татаад абаха (тянуть, потягивать): Янжама хэзээдэ һүниин тэн болотор һуужа, арһануудаа таталдаг, сулгылдаг, баһа түүхэй арһануудта айраг сагаагаар эдеэ хэжэ, тэрээнээ мушхалаадаа оруулжа, нэгэ хэды болоод мушхадаг байба (Х. Намсараев); эрхи таталха эрхиин монсогорнуудые эрьюулэн мухарюулжа маани уншаха (перебирать чётки): …Лодон лама гэдэргээ бусажа, түргэхэн алхалжа, һууридаа ошоод, шоно мэтэ хилайн гэтэжэ, эрхиеэ пяс-пяс таталжа һууба (Ц. Дон); амияа таталха амияа доро оруулха, амияа татаха (глубоко дышать, успокаиваться): Айдархан тэндээ зогсоно: / Айһан балай хэбэршгүй. / Амияа дорохон таталжа, / Аятай зөөлэхэн нюдэеэ / Аниб гүүлэн зогсоно (Х. Намсараев); хүлөө таталха хүлөө нэгэ жэгдээр хаялан ябаха, гүйхэ (скакать, переставлять ноги – о лошади): Ардагхан хүлэг моримни / Аажамхан жороогоор таталдаг бэлэйш! (Х. Намсараев); 2) ябадалдаа тогтожо, бага зэргэ эдеэлхэ, харлаагаа гаргаха (подкрепляться): Үдын эрьедэ таталжа ябаһан мори барижа эмээллээд, ерэһэн харгыгаараа соёргошобо (С. Цырендоржиев); нэгэ бага таталха бага зэргэ эдеэлжэ тэнхэрхэ, үлэ залгаха, шараа даруулха (слегка подкрепиться): – Абгай, сай хэгтыл даа, нэгэ бага таталаад саашалхам (Г.-Д. Дамбаев); 3) түргэн бэшэлгээр бэшэхэ, шурьюулха (писать скорописью): Ормог орёоһондол, холо-холо таталһан үзэгүүдээрнь Гэрэлмаагай гарые хүрэһөөр танибаб (Ц.-Д. Хамаев).