ТАРИЛГА

юум. н. 1) ямар нэгэн үрэһэ, хүрэнгэ ургуулхаар хүрьһэндэ һуулгалга, булалга, үрэһэ хаялга (сев, посев посадка): Саашадаа хартаабхын тарилга үргэлжэлжэ, хүн бүхэн хүхюу, өөһэд зуураа бүтүү урилдаажа, даажа абаһан газараа тарижа дүүргээд, саашань үлүүлхэ гэжэ ажалланад (Х. Намсараев); тарилгада орохо (гү, али гараха) үрэһэ хүрьһэндэ һуулгажа орохо (приступать к севу, начинать сев): Тэндэһээ хамта дээрээ 1825 мориной хүсэтэй тракторнууд хабарай тарилгада гарана (Х. Намсараев); бүри эртын тарилга үрэһэ тон эртэ хүрьһэндэ һуулгалга (сверхранний сев); дахилтын тарилга ургасын муугаар гараа һаань, хахалаад дахин хүрьһэндэ булалга, үгышье һаа ургаса ногооноор хуряагаад, дахин үрэһэ хаялга (повторный или вторичный сев); саад тарилга жэмэстэ модонууд болон һөөгүүдые һуулгалга ба харууһалалга (садоводство); тамхи тарилга тамхи тарижа ургуулалга (табаководство); 2) эмн. хүнэй бэедэ аргалха гү, али үбшэнһөө һэргылхэ зорилготойгоор тусхай эм зүүгээр хадхажа оруулалга (прививка; укол): Энэ үдэр Шойнзон нютагайнгаа врач үбгэнтэй хээрэ гаража, хабартаа тарилга хүүлээгүй гээгдэһэн хүнүүдые тариха байгаа (З. Гомбожабай); тарилга хэхэ бэе тариха (сделать прививку, укол): Һаянай тарилга хэжэ һураһан Сэжэдмаа хүгшэн плиткэ дээрэ бусалжа байһан табагтай уһан сооһоо тарилгын зүү абажа, үбгэнэйнгөө баруун гарта анальгинаар тарилга хэжэрхибэ (С. Цырендоржиев); уридшалан һэргылһэн тарилга үбшэнэй хүрэхэгүйн тула гү, али хүрөөшье һаа, хүнгэнөөр үбдөөд болихын тула хэгдэдэг тарилга (предохранительная прививка); ехэ тарилга мух.-шэб. һудаһа руу хэгдэдэг тарилга (внутривенное вливание); бага тарилга мух.-шэб. арһан доро гү, али мяха руу хэгдэдэг тарилга (прививка, укол); шуһаар тарилга һудаһанһаа шуһа абажа, гуя руу тарилга, үгышье һаа һудаһа руу ондоо шуһа хэлгэ (переливание крови).