ТАМАРХА

үйлэ ү. һамарха, ехэ уһанда шэнгэнгүй, һамаран ябаха (плавать): Тиигэлдэһээр ябатарынь, Георгий Николаевич түрүүшынгээ сошордолһоо һалажа, тэрээнһээ уламжалан уһанай гүйхэншэг болоһые мэдэрхэдээ, хүсэтэй шигжүүн урасхалтайнь үсэрэлдэхөө болёод, доошоо түргэн тамарба (Б. Мунгонов); тамаржа ябаха уһан дээрэ шэнгэнгүй ябаха (плыть): Жамганов хэды хэды уһа руу шунгаад, уһанай урадхалые һүрин тамаржа ябатараа, нэгэ юумэ ойндоо оруулһандал, мэтэр уһанһаа гаража, эндэ тэндэ уһа сэсэргэһээр, халуун элһэн дээрэ ошожо, пэс байса хэбтэшэнэ (Ж. Тумунов); тэнгэреэр тамарха зөөхэ, агаарта ябаха (плыть по небу – напр. об облаках): Тэргэд һара тэнгэриин хаяагаар тамаржа, бүлэг бүлэгөөрөө субажа ябаа үүлэдэй саана ороод лэ гараха юм (М. Осодоев); тамаржа гараха һамаран гаталха (переплывать): Үглөөгүүр гэр тээшээ бусаһан Арьяшка үерлэһэн мүрэниие тамаржа гараба гү, али яаба ааб гэжэ басаган тэрэнэй хуби заяанай түлөө һанаата болоходол гэбэ (Д.-Д. Дугаров); холодон тамарха һамаржа саашаа ошохо (отплывать, отчаливать); тамарха наадаха уһанда һамарха, умбаха, уһан соо наадаха (купаться, плескаться): Арбан нэгэн хун шубууд хубсаһаа тайлажа, арбан нэгэн һайхан басагад болоод тамаран наадажа байбад ха; уһанда тамардаг уһанда амидардаг (водоплавающий): Галуу нугаһад хадаа уһанда тамардаг шубууд юм; ◊ унан тамарха ямар нэгэн юумэнэй хойноһоо үхэтэрөө оролдохо (стараться изо всех сил): Харин үетэн нүхэдһөө юугээрээб даа ондоо, дээшэ болохын хойноһоо унан тамардаг Сандаг… (Ш.-С. Бадлуев).