ТАБИЛДАХА

үйлэ ү., угталд. залог олон зоной, амитанай ехэнхидээ шанга абяа гаргахада адли оролсожо хабаадалсаха (создавать вместе какой-л. шум, переполох): – Үглөөгүүр болотор хаалтатай байг! – гэжэ байжа дүрье табилдана (Б. Санжин, Б. Дандарон); дарья (гү, али шаг шууяа, дуу шуу) табилдаха шууялдаха, дарьялдаха (поднимать шум): Шашаг шарьяа дуутай гүлгэд, хурьгадтал буржагархан хаб нохойнууд хажуугаарнь баһал дарья табилдана (Ч. Цыдендамбаев); Хаанаһаашьеб, айхабтар олон томо хараасгайнууд ерэжэ, шаг шууя табилдан, айхабтар дээгүүр, үүлэн соогуур зура сохин ниидэнэд (Ч. Цыдендамбаев); Үглөөнэй наранаар сууда гараһан дээрмэшэниие шэрэһэн хүнүүд дуу шуу табилдан, Улаан Гангаяа хүрэжэ ерэбэд (С. Цырендоржиев); ори бархи табилдаха бархиралдаха, гэгэлдэхэ, уйлалдаха (плакать, издавать вопли, реветь): Сагаан хуһан шиидамуудые далайһан хүнүүдшье харбаһан һомон шэнги шуумайжа ерэмсээрээ, Ута Тогооной һургаагта шэрбүүлэн, ори бархи табилдан тангайна (Ж. Балданжабон); ори дуу (гү, али уй-хай, оог хуугай, оог шууяа, оог шашха, хашхар хуугай) табилдаха хашхаралдаха, һүхирэлдэхэ (поднимать крик): Мэдээ ухаа алдаһан хүнүүд гэрһээ гүйлдэн гараад, яаха хээхэеэ ойлгожо ядан, иишэ тиишээ гүйлдэбэд, ори дуу табилдабад (Б. Санжин, Б. Дандарон); Тушаагдаһан олон хүнүүд тэндэ уй-хай табилдажа, юунэй түлөө тушаагдаһанаа мэдэхэгүй байжа, уйдхар гомдолдо баригдажа, уруу дуруунууд оёор дээрэ хэбтэхэ юм (Б. Шойдоков); Тэдэнэр ташуур жолоонуудаа тамшаалган ябаад, оог хуугай табилдан, нэгэ хэдэн адуу һүрэгһөөнь һалгааха гэжэ оролдобо (Ц. Шагжин); Таби гаран улаан сэрэгшэд ород буряадаар оог шууяа табилдан, дүхэриг болон һуубад (С. Цырендоржиев); Тиибэшье һанагдаагүйгөөр тэдэ улад оог шашха табилдан, зүг бүреэ сасаршаба (Д. Батожабай); Хоёр хүнэй ойгоргүй муухайгаар хашхар хуугай табилдахань һалхин дээрэһээ эли дуулдаба (С. Доржиев); хараал (шэрээл) табилдаха үхэл, зоболон, хохидол хүсэжэ, хорон үгэнүүдые хэлэхэ, хараалдаха, хор-хар гэлдэхэ (ругаться, насылать проклятья): Удабашьегүй хүнүүд иишэ тиишээ тараха зуураа, баян Макарта хороо бусалһан хүйтэн нюдөөр һөөргөө хаража, аман соогоо бүтүү хараал табилдана хэбэртэй (Х. Намсараев); Хирэ болоод лэ гурбан хүйхэрнүүд морёо байлгажа, архияа залгина, аманда орошогүй хараал шэрээл табилдана (Ц.-Д. Хамаев); хүл хүбөө (гү, али хүл хөөрсэг, ухаа мэдээ, һандагай һүүхэ) табилдаха үймэлдэхэ, хүлгэхэ, ором дүримөө алдаха (поднимать суматоху, приходить в смятение, суетиться):…хүн зон хүл хүбөө табилдан, Майдариин сүмын үүдэндэ маша олоороо … һүгэдэн угтана (Х. Намсараев); – Һанана гүш, Мархансайн наяад наһатай эсэгын үбдэхэдэ, хэды ламанар хүл хөөрсэг табилдаа һэм (Ч. Цыдендамбаев); Дүүхэйе сүлөөлэлсэхөө Сэмбэлтэй хамта ошолсоһон хүбүүд буугай дуунай абаашатай шангаар нэерхэтэй адли ухаа мэдээгээ табилдаад, бар хара тайга уруу нюдэ балай харайлгаһан байгаа (М. Осодоев); гар табилдаха хамтаараа нэрэеэ бэшэжэ баталалсаха (подписываться вместе с другими); ◊ гар табилдаха хамааралгүй халдабари, хэрэггүй юумэн (≈ сбоку припёка).