ТҮС

: түс гэхэ бүдэхи абяа гаргаха, түрд гэхэ (издать глухой звук, стукнуть): Бүхэли үдэшэндөө шулуу наймаалжа, зөөри ехэтэй болоһон Шобдог үүдэнэй түс гэхэдэ, мун лэ һэришоо һэн (Д. Батожабай); түс гэтэр тос байса, тос байсар, тос абяатайгаар (со стуком, с глухим звуком): Мүнөө болотор абяагүй байһан, үргэн ээмтэй нэгэ хүниинь бүгдэгэд гэхэдээ, үбэр сооһоо хүндэ юушьеб түс гэтэр унагаажархиба (В. Гармаев); түс-түс гэхэ нэгэ жэгдэ бүдэхи абяа таһалдангяар гаргаха (издавать отрывистый глухой звук, стучать): Газаань газар дорьботор юумэнэй түс-түс гэхэдэ, сонходоо гүйжэ ошоһониинь, Сэбээн бүдүүн гэгшын хухюур модонуудые харшынь хажууда хаяжа байба (З. Гомбожабай); түс-тос (гү, али түс-нис, түс-нюс) гэхэ хоёр ондоо абяатайгаар, адли бэшээр тоншохо, тос-тас гэхэ (раздаваться – о стуке, треске, стучать): Хэлэхэ үгэнь олдобогүй юм гү, Хайдаб үбгэн юушье дуугарангүй, орон дээрэһээ ууртайгаар бодоод, түс-нис байса тулгуураа тулан, үүдэн тээшэ шангахан гэшхэлжэ… (Б. Мунгонов); Залуушуулай хүдэлэн байхадань, түмэр түдэгын түс-нюс гэхэ абяан, алха хазуур, түлхюурнүүдэй наяраан соностоно (Ц.-Ж. Жимбиев).