ТҮЛХИСЭ

юум. н. 1) гараар гү, багажа зэбсэгээр хүсэлжэ саашань болголго, түрилгэ (толчок, напор): Уһанай түлхисэ тэндэ аалин байха (С. Ангабаев); 2) шэлж. урман, урмашал, эльгэнэй хүсэл, баалалга (стимул, импульс, побуждение): «Мянган алтан багшанар» гэһэн багшын ажалай дүй дүршэлэй Бүхэроссиин урилдаан болбол багшын болон хүмүүжүүлгын ажал ябуулга улам нарижуулхада түлхисэ болгохо, тэдэнэй зохёохы ажалые болон мэргэжэлэй хүсэ шадалые хүгжөөхэ хэрэгтэ шэглүүлэгдэдэг юм (vtinform. com); түлхисэ үгэхэ урмашуулха, эрмэлзэлыень һайшааха (стимулировать): Театрай захиралаар ажаллажа байхадаа, Ким Иванович Базарсадаев бэлигтэй залуу дуушадта ехэ туһалдаг байгаа. Дуушанай саашанхи харгыдань ехэ түлхисэ үгэдэг, гэр байраарнь ходол һонирходог байһан юм (minkultrb. ru); түлхисэ абаха урмашуулагдаха, урмашалда хүртэхэ (получать импульс или стимул, стимулироваться): Уданшьегүй Шэтэдэ үнгэргэгдэдэг залуу уран зохёолшодой «Алтан намар» гэhэн Бүхэсоюзна семинарта Сибириин болон Алас-Дурна зүгэй залуу уран зохёолшодой зүблөөндэ хабаадалсажа, уран бэлигэйнгээ хүгжэхэ хэрэгтэ ехэ түлхисэ абаба (nomoihan. com).