ТҮГДЭ

, түгдэрэ шангадх. ү. hалатарнь, доло, зада, нүхэ гаратарнь, сүмэ, шобто, һэтэ, ото, ходо, ходоро (совершенно, совсем, насквозь): Доёр зээрдэ мориёо / Долоо дахин ташуурдаад, / Дорюун шангаар дуула жа, / Дуулим дайдые дорьбоон, / Түргэн гүйдэлөөр гүйлгэжэ, / Түлгын шэнээн шабхай / Түгдэ түгдэ шэдүүлбэ (Ц. Дон); Һомондо түгдэрэ сохюулһан эбэрэйнгээ һалаае томо бугань газарта унахадаа хухалаа юм гү, ализалуу бугань хүшэжэ гасажа эбдээ юм гү, юрэдөөл, хоёр буга амиды гарасалдажа арилба ха юм (Б. Мунгонов); түгдэ сохихо бута сохихо, hамна сохихо, хобхо сохихо (разбивать, разрушать): Нэгэ доро 10-12 һурша гаргажа шадаха, дайсанайнгаа морииень, хуяг дуулгыень түгдэ сохидог һэн (l. sport — rb. ru); түгдэ татаха шуу татаха, хобхо татаха (срывать): Энэ хүниие түрүүшынхиеэ хараһан Энхэ Тайван амиды хүнэй мяха түгдэ татажа абаад, түүхэйгээр эдидэг арьяатаниие үзэһэнһөө өөрэгүй зэбүүсээ һэн (Д. Батожабай); түгдэ харбаха нүхэ гаратарнь, сүмэ харбаха (простреливать насквозь): Түргэн түжэр түмэр хүлэг / түбэр-түбэр гүйлгэнэ, / түби дэлхэйн, / тала дайдын холые / түгдэ харбан, / дүтэ болгон, / хүдэр хүлдөө орёоно (Д. Жалсараев); түгдэ ходо хадхаха сооро хадхаха (протыкать насквозь копьём); ○ түү, үгдэ гэжэ үгэнүүдтэй парн. хэрэгл.