ТҮБ I

1. юум. н. 1) һуурин болон аймаг газарай захиргаанай байдаг газар, гүрэнэй эгээ шухала эшэ үндэhэнүүдэй сугларhан газар (центр, административный центр): Хүбүүд мэгдэн айжа, тракторнуудаа дура зоргондонь орхёод, бороо соогуур норошонхой юумэд колхозой түб ерэбэ (М. Осодоев); аймагай түб аймаг газарай захиргаанай байдаг газар (аймачный центр, районный центр): Дайн дажарай эхилжэ, баабайнь холын фронт мордохоһоо хойшо аймагай түбтэ һур харбаан эмхидхэгдээгүй, тиимэһээ мори урилдааншье болоогүй һааб даа (М. Осодоев); худалдаа наймаанай түб а) улас хоорондын худалдаанай замда байдаг, наймаанай ехээр хүгжэhэн хото (центр торговли): Монгол Хитад хоёрой хилэ дээрэхи худалдаа наймаанай түб болохо, олон зонтой Хаалган хотодо манай аяншад одоошье хүрэжэ ерэбэ (Б. Санжин, Б. Дандарон); б) ехэнхидээ нэгэ байшанда оршодог, нэгэ захиргаатай олон худалдаанай эмхи зургаануудай бүлэг, томо дэлгүүр (торговый комплекс, торговый центр): ​ Улаан-Үдын «Жаран нүхэтэ» гэжэ алдаршаһан худалдаа наймаанай түб һэльбэн шэнэлэгдэхэнь (Б. Цырендоржиев); 2) ямар нэгэн мэдээсэлнүүдые суглуулдаг эмхи зургаан (центр, организация): – БГТРК-һаа болёод, Эрдэм һуралсалай министерствын мэдээсэлэй түбтэ хүдэлжэ байха үедөө нилээд ехэ ажал бэелүүлээт (Д. Мархадаева); 2. тэмд. н. гол, түбтэ оршодог, түбэй, түбтэхи (центральный): Тиимэһээ Орос гүрэнэй баруун, түб хубида, юун боложо байнаб гэжэ шагнаархажа, шэхэеэ табижа байха юм (Ц. Цырендоржиев); түб тосхон (г ү, а ли һуурин) гол һуурин (центральное селение, центральный посёлок); түб талмай хотын гү, али тосхоной захиргаанай байдаг газар (центральная площадь): Хотын түб талмайда гараад ябатараа, Тогоошо оперо-баледэй театр тээшэ харан, гэнтэ зогсошобо (Д.-Д. Дугаров); түб хаалга тэг дунда байдаг эгээ томо, шухала хаалга (центральные ворота, центральный вход): Тиин хэрэмэй түб хаалгаар тэдэнэй ороходонь, ханын захаар жэрылдэн жагсажа байһан ябаган ба морито сэрэгүүд элшэниие харахалаараа, хэнгэрэгүүдые наярган, дааган буунуудаар буудаба (Д. Батожабай).