СУУРЯА(Н)

(н) 1. юум. н. ямар нэгэ һаад, һаалта, хаалта юумэнһээ ойһон абяанай сахилгаан суранзан долгёон, суурай, дууряан, абяан, шэмээн (отголосок, отзвук, эхо): Холын хабшалнуудта сууряанайнь үшөө замхаагүй байхада, баруун хажуу өөдэ үнөөхи шононуудай гүйлдэн, далда орохые хүбүүн хаража үрдибэ (Д.-Д. Дугаров); сууряа абяан, абяа сууряан дууряан, шэмээн, хүүеэн (эхо, отзвук, гул): Абяа сууряанайнь аалидан намдахада, айл тээһээ хотошонуудай хуурай хусаан дуулдаха (Ц.-Д. Хамаев); һүниин сууряан һүни зэдэлһэн абяан, дууряан (ночное эхо): Харанхы хооһон гудамжаар хоёр хүнэй бүрэгэшэлдэн, таб-таб гүйлдэжэ, саашаа ошохо шэмээн хабарай һүниин сууряанда тодоор дуулдаад үнгэрөө һэн (Ц. Дон); сууряан болохо дууряатаха, соностохо, дуулдаха, дорьбохо (отдаваться – о звуках): Хонхын дуун шэхэндэнь аалида аалидаһаар, ямаршьеб холын сууряан болобо, теэд намдангүй, аяар холо аалиханаар шэнхинэн байхадал гэбэ (А. Жамбалдоржиев); 2. тэмд. н. дуутай, тодо абяатай, хонгёо, шанга, дууряатаһан, хүнхинэһэн (звучный, звонкий, отдающийся эхом): Бүгшэм халуун гэр дотор аяшарһан эсэһэн хүнүүдэй хурхиралдаха дуулдана, сууряа хоолойтой эрэ тахяануудай аялгалан хуугайлдаха эндэ тэндэ дуулдажа эхилбэ (Х. Намсараев); сууряа нэерээн хүнхинэһэн, дүнгинэһэн нэжэгэнээн (гулкий раскат).