СОХИГДОХО

үйлэ ү., хүлеэгд. залог 1) наншуулха, гүбюулхэ (отбиваться, подвергаться избиению): Тиигэжэ хамараа сохигдоһон урмагүй юумэ гэртээ ерэхэдэнь, шухала һонинтой ерэһэн Гончиг-Жамца лама үглөөнһөө хойшо хүлеэжэ байгаа һэн (Б. Санжин, Б. Дандарон); хамха (гү, али няза) сохигдохо абаха танаггүй болгогдохо, хэмхэрхэ (быть выбитым с корнем, напрочь): Хаанта засагай арад зондо зоболон үзүүлхын тулада бии болгогдоһон, хэдэн мянгаад хүнэй ами наһые үгы хэһэн Зээрэнтын түрмын үүдэнүүд хамха сохигдобо (Х. Намсараев); Олон прибортой урдахи щитогынь няза сохигдонхой, проводануудынь таһалагданхай, рульгүй! (Б. Мунгонов); машинка дээрэ сохигдохо машинкаар бэшэгдэхэ, тоншогдохо (быть отпечатанным на машинке): Обер- лейтенантын ариламсаар Эрих Шварц приёмно руу орожо, машинка дээрэ сохигдоһон захиралтатай саарһыень шагаан, хэды соо зогсоод, юушье хэлэнгүй кабинет руугаа оробо (Б. Шойдоков); 2) шэлж. диилдэхэ, илагдаха, булигдаха, доро дарагдаха (терпеть поражение): Мүн советскэ ябаган сэрэгтэй дахин дайралдажа, гам хайрагүйгөөр сохигдобо (Ж. Тумунов); (үй) бута сохигдохо, һамна сохигдохо бута нэрьегдэхэ, илагдаха, диилдэхэ, бута дэлдэгдэхэ (терпеть полное поражение, быть разгромленным): Сталинград шадар хүреэлэлгэндэ ороһон немецүүдэй сэрэгүүдэй бута сохигдоһон тухай баяртай мэдээсэл радио дуулгаба (В. Гармаев); Үглөөдэртөө тэндэ байһан американ самолёдууд үй бута сохигдохо (Ц. Шагжин); Тиигэжэ эхэнэрнүүдые богоолшолгодо туужа ябаһан дайсад һамна сохигдожо, хосорон һалаа (Б. Шойдоков); гэдэргэ сохигдохо диилдэн сарагдаха, тэхэрюулэгдэхэ, хатуу харюу абаха (быть отбитым – напр. об атаке, получать отпор); 3) шэлж. нэрбэгдэхэ, сэдьхэлээ ехээр хүдэлхэ (быть сражённым, потрясённым чем-л.): Хэдэн удаа айхабтар хүндэ хохидол гашуудалда сохигдожо, зүрхэмни хүндүүлхэй болошоһон байна (Ц. Дон); гайхаһандаа сохигдохо яахаашье ойлгохоёо болишохо, сошордохо, ехээр гайхаха (быть ошарашенным, ошеломлённым): Должон залд гэжэ сошоод, шарайнь гэнтэ барагар боложо, гайхаһандаа сохигдожо, юушье гэжэ харюу хэлэхэ үгэеэ олобогүй (Ц. Дон); сошормог үйлэ хэрэгтэ сохигдохо хүлеэгдээгүй үйлэ хэрэгтэ нэрбэгдэхэ, сэдьхэлээ зобожо тэнхэжэ ядаха (быть сражённым ошеломительным событием): Энэ сошормог үйлэ хэрэгтэ гансата сохигдоһон Дулсан эжытэеэ һөөргөө ерэбэ (Д. Эрдынеев); 4) таряанай гүбигдэхэ (обмолачиваться – о хлебе): сохигдоһон таряанай хэмжээн.