СЭМГЭ(Н)

(н) юум. н. 1) шарабтар тоhолиг бодостой хүнды, булуутай яhан (полая трубчатая кость, в которой содержится костный мозг): Буйр хандагайн сэмгэн хахара сабшагдажа, Жамсаран Галдановичай урдань табигдаба (С. Цырендоржиев); сэмгэнэй булуу можо сэмгэнэй яһанай монсогор үзүүр, толгой (конец трубчатой кости); богто сэмгэн адхаалай доодо таладахи сэмгэтэй яhан (кость предплечья): Тиигээд далыень адхаалһаань, харин адхаалыень богто сэмгэнһээнь һалгааха (Д. Шагдарова); 2) сэмгэнэй хүнды яhан соо байдаг шарабтар тоhолиг бодос (костный мозг): Шара улаахан сэмгэн хэлэн дээрэнь аятай зохидоор хайлан залгигдана (С. Цырендоржиев); яһанай сэмгэн хүнды яhан соо байдаг шарабтар тоhолиг бодос (костный мозг); сэмгэ һорохо шарабтар тоhолиг бодосые hорожо эдихэ (высасывать костный мозг); ◊ сэмгэ табиха тамираа алдаха, эсэхэ, зүдэрхэ (изнемогать): Арбаад хүн хүлэртэрөө, хүлэрөөд сэмгэ табитараа аргаданад (Ч. Цыдендамбаев); 3) буугай гол түмэр (ствол): Унаһан нүүлын онгорхой нүхөөр хоёр аматын хүйтэн сэмгэн бултайжа, гүрөөһэнэй сээжые сэб сэхэ шагаашаба (Ц.-Д. Хамаев); буугай сэмгэн hомондо шэглэл үгэдэг буугай гол түмэр (ружейный ствол); ута сэмгэтэй ута гол түмэртэй (длинноствольный): Илангаяа ута сэмгэтэй Смит Вессоной системын буу Сингын дэгэлэй саанаһаа шүхэр татан ёдойбо (Д. Батожабай).