САЖАН

юум. н. 1) 2,13 метр утын хэмжээ (сажень, мера длины, равная 2,13 м): Эндэһээ хойшоо эрье өөдэ табин сажан ябаадхёо һаа, малай хорёонууд болон посхоодой хорёогой саада тээ зуһалангаймнай гэр байдаг һэн (Б. Мунгонов); дүрбэлжэн сажан талмайн хэмжээ, дүрбэн талаһаа адли 2,13 метр хэмжүүртэй талмай, 2,13 метр утые 2,13 метр үргэндэ үдхэхэдэ гаража ерэдэг (квадратная сажень); алда сажан а) хоёр гараа хажуу тээшэнь тэниилгэһэнтэй адли утын хэмжүүр – 1 м 60 см тухай (маховая сажень, размах обеих рук); б) нэгэ хүлэй һүеыһөө нүгѳѳ гарай хурганай үзүүр хүрэтэрхи зай, утые хэмжэлгын хэмжүүр (расстояние от пятки одной ноги до кончика поднятой другой руки); сажан түлеэн тайраад дээрэ дээрэһээнь ябталжа хатааһан нойтон түлеэн (сажень дров, поленница, т.е. дрова, уложенные друг на друга правильными рядами, причем не обязательно каждый ряд размером в сажень): Тэдээн дээрэ һууһан фашистска автоматчигууд армаг муутай тэргэ дээрэһээ унаһан сажан түлеэн мэтээр хэдэн тээшээ хаха бутаран унана (Ж. Тумунов); сажан түлеэ худалдажа абаха ябталжа табихаар түлеэ абаха (купить одну сажень дров); сажан үндэр долгин хоёр метр гаран үндэр долгин (двухметровая волна): Теэд дэмырэн үерлэһэн горхоной сажан үндэр долгин мухарин ерэжэ унагаагаад, хүүеһэн хааяһан хүлгөөн соогоо худхаад абаашаба (А. Ангархаев); 2) нойтон түлеэ тайража, хахалһан хойноо дээрэ дээрэнь эмхилэн ябталжа хатааһан түлишэ (поленница): Сабшалан дээрээ шабааһа гаргажа тараахаяал мэдэхэ, жэжэхэн ханааб һубагуудаар тэрээнээ уһалаа болохо, … мүн үбэлэйнгөө түлеэ залһа бэлдэжэ, сажан хахалжа, нэгэ хэды үдэр тухашарха (Б. Мунгонов); 3) 2,13 метр утатайгаар хэгдэһэн хэмжүүр (планка такой длины для измерения): сабшагдаһан газарые сажанаар хэмжэхэ.