САЙБАР

1. тэмд. н. 1) һаруул, сагаабтар, сайбагар, санхир (светлый): Тугаарай коридор соо яларжа байгаа шэнэ ботинкань мүнөө үдхэн сайбар тооһондо хушаатай байба (А. Жамбалдоржиев); сайбар шара һаруул шара, сагаан үнгэнь диилэнги шара; хубхигар шара (светло-жёлтый; бледно-жёлтый): Үбгэжөөл һөөл шуранаар хажуу тээшээ халба һүрэхэ зуураа ойн харуулшан Петровой һолоомондол сайбар шара дэлһэтэһэн ехэ үһэтэй хүбүүе танижархиба (Ч. Цыдендамбаев); сайбар боро һаруул боро (светло-серый): Долгидой сайбар боро хашарһанһаа хүйтэн амин анхилжа, тэрэнэй бүхы бэеые бүришье ехээр һалгануулхадал гэбэ (А. Жамбалдоржиев); сайбар хүхэ сэнхир, һаруул хүхэ (светло-синий): Эндэхи ганса модон гэртэй зэргэлээд, олон тоото майханууд татагданхай, хоол шанаха үедэ түүдэгүүд носожо, сайбар хүхэ утаа бадхуулан харагдадаг (Д.-Д. Дугаров); сайбар ногоон үдхэн бэшэ ногоон, һаруул ногоон; хубхигар ногоон (светло-зелёный, салатовый; бледно-зелёный): Сахаригай дунда – Байгалай долгин, нютагай байгаалиин шэнжэ түхэлые харуулһан сайбар ногоон, харабтар ногоон үнгэтэй хадын оройнууд харагдана (soyol. ru); сайбар улаан ягаабтар улаан, шэнгэн улаан (светло-красный): Шанаа, шүдэдынь ордоһолон яншажа, сайбар улаан нёлбоһон тэрэ дороо амандань ээзгэйрэн сугларжа, элһэ шорой хабисалдажа һаланагүй (М. Осодоев); сайбар һаарал үнэһэн һаарал, һаруул һаарал; хубхигар һаарал (светло-серый; бледно-серый); сайбар хүрин һаруул хүрин (светло-коричневый): Хүршынгөө утюгаар үсэгэлдэр үдэшэ эльбэһэн биигүй һайн хара хүрин костюмаа, сагаан самсаа үмдэжэ, эгээн дуратай, сайбар хүрин һууритай, мүнөөнэй ёһо дууряажа, шүдэгэр нариханаар уяһан галстугаа зүүбэ (К. Цыденов); сайбар (шара) үһэтэй сагаан шара үһэтэй (белокурый, светловолосый): Хаанаһаа, ямар ушарһаа иимэ зүдэг, нюрга руу хүйтэ даама, эльгэеэ тэбэреэд, газар үмхэмэ бодолой шэнгэрһэн сайбар үһэтэй мантан томо толгойень үдэр һүнигүй эзэмдэдэг болошоһониинь оройдошье ухамайлан таахын аргагүйл даа (С. Цырендоржиев); – Зай, танилсагты, аймагаймнай комсомолой дарга, – гээд, сайбар шара үһэтэй, огторгой шэнги сэнхир хүхэ нюдэтэй үндэр хүбүүн тээшэ заагаад, дохилзон, хоёр гараа дэлгэбэ (Ц.-Д. Хамаев); сайбар алаг нугаһан дали дээрээ сагаан зуруудтай шүрхы (морская утка, чирок); Сайбар одогсон, Сайбар ангижарагсан будд. һайн мүртэ бодисадын хүлгэндэ шүтэжэ, һайн үрэ түгэс бурханай орондо ошоһон тула сайбар гэхэ гү, али һайн ошоһон гээ (Отошедший в вечное блаженство, Достигший вечного блаженства); Сайбар одоһон найман Отошо манла; эдэнэр мүн лэ һайн хүлгэндэ шүтэжэ, үрэ ехэтэй түгэсэһэн тула бурханай газарта морилжо, «сайбар (һайнаар) одогсон» гэгдэдэг (восемь Оточи, отошедших во благе); 2) х убхигар, сунхигар, хубхи, зүһэ муутай, хухигар, һула (бледный): Һангирхай хара үүлэдэй забһараар ямар нэгэ хомхой амитанда хахадаараа хазуулшаһан халбаашхадал һара бултайжа, үнгэгүй сайбар гэрэлээ тала дайдаар адхаба (С. Цырендоржиев); сайбар үлэн һаруул ногоон үнгэтэй үлэн үбһэн (осока бледноватая); сайбар алтан муу шанартай алтан (низкопробное золото); 2. сайбар-сайбар гэхэ үйлэ ү., видэй нэгэ түхэл сагаан юумэнэй үе-үе, байд гээд лэ хүдэлхэ, сайбаганаха (время от времени шевелиться – о чём-л. белом, белеющем).