СҮМЭЛХЭ

үйлэ ү. нүхэлөөд эбдэхэ, хахалха, түрижэ эбдэхэ, һэтэлхэ (протыкать, пронзать, прорывать): Дайсанай юһэн бомбардировщигуудай нэгэн, уһа руу хаягдаһан галтай сигара мэтэ, миндаһан хара утаа бушхаһаар, доошоо хиидэн, үүлые сүмэлэн үгы болобо (Ж. Тумунов); саһые сүмэлэн гэшхэхэ хатуу саһые соо даража ябаха (идти, проваливаясь в снегу): Тулюурханаар нарпайса харайдаг зээгэнэй, һэргэг һэмээхэнээр ябадаг шэлүүһэнэй, үнэгэншүү шогшодог мануулай мүрнүүдһээ ондоохон мүр хатууршаһан саһые сүмэлэн гэшхээд ошоо (Д.-Д. Дугаров); сүмэлэн гараха түрижэ эбдэхэ (прорывать); харанхые сүмэлхэ харанхые хурсаар гэрэлтүүлхэ, хаха зураха (пронзать темноту): Аяар холо түүдэбшымнай гал агаарта үргэгдэшэнхэй мэтэ бишыхан улаан хэлээрээ харанхые сүмэлэн долёоно (С. Цырендоржиев).