СҮХЭРХЭ

үйлэ ү. 1) ямар нэгэ юумэ хэхэ гэжэ найдалаа алдаха, найдалаа бараха, аргаа бараха, урма зоригоо хухарха, сэдьхэлээ хёморхо (терять надежду, отчаиваться, удручаться): Алдаһан юумэеэ алдааб гэжэ бү сүхэрэ, абажа шадахаш, унаһан газартаа унааб гэжэ бү хэбтэ, бодожо тэндэһээ тэнхэжэ шадахаш гэжэ хүнэй хүбүүе хүсэ оруулдаг, хүлэгэй унагые шадал оруулдаг арадай мэргэн үгэ бии хамнай (Х. Намсараев); сүхэрхэ сухариха урма зоригоо алдаха, зүрхэ алдаха (впадать в отчаяние, пасовать перед трудностями): Тиимэ дээрэһээнь өөрынгөө зоболонто байдалһаа сүхэрхэ сухариха хэрэггүй (Х. Намсараев); сүхэрэн (гү, али сүхэрхын ехээр) сүхэрхэ ехээр урма зоригоо хухарха (совершенно отчаяться): … сүхэрхын ехээр сүхэржэ, гайхахын ехээр гайхажа садаад, мүнөө ямарханшье юумэнэй болоо һаа, оройдоо гайхаха сүхэрхэеэ болёоб гэжэ һанадаг болошоо юм (Б. Мунгонов); хүлеэжэ сүхэрхэ хүлеэжэ ядаха, удаан хүлеэжэ найдалаа алдаха (отчаиваться ждать): Би гуша гаратараа үхибүү түрөөгүйб, хүлеэжэ сүхэрөөб, түрэhэн үрэеэ хараха үйлэгүй хүн байнаб (Г.-Д. Дамбаев); сүхэрхэ сэдьхэл сэдьхэлээ хёморон гашуудалга (отчаяние): Танигдаагүй газар, харанхы хагсуутай һүни, шуурган намдаха найдабаригүй, гансаараа хосорһон Гомбын дотор сүхэрхэ сэдьхэл түрэжэ эхилбэ (Ц. Дон).