АЯГҮЙ

1. 1) тэмд. н. зохидгүй , таагүй , найргүй , муухай, эшхэбтэр : Энэ аягүй ушарые эдэ хоёр хараа юм байна гэжэ Балжид ойлгоходоо, гэнтэ тунтагад гэжэ сухалдааша болоно ; аягүй асуудал таагүй, зохидгүй асуудал : Доржо энэ аягүй асуудалдань түдэгэсэжэ, харюу үгэбэгүй ; аягүй удхатай зохидгүй, хэдэн янзаар ойлгохоор ; аягүй х ѳѳ р ѳѳ н таагүй х ѳѳ р ѳѳ н : Энэ үдэшэ гэртэмнай иимэ аягүй х ѳѳ р ѳѳ н болохо гэжэ огто һэжэглээгүй байһан Татьяна Алексеевна уб улаан болошобо ; 2) дурагүй дэм ѳѳ р, тааруугүй, хэндэшье хэрэггүй : – Хилээмэгүйг ѳѳ р ганса мяха эдихэнь яагаа аягүй юм, – гэжэ Ковалёв гэмэрнэ ; Теэд урдань үмдэжэ үз ѳѳ гүй, иимэ һайнаар оёгдоһон, иимэ үнэтэй бүд хубсаһатай ябахадань, юундэшьеб аягүй, мүртэ хабшуу шэнги ; аягүй шэмээн зохидг үй, хажар шэмээн : Энэ энеэдэн соонь хүниие заригад гүүлэмэ зэбүүн хүйтэн аад, һ ѳѳ л аягүй игсуун шэмээн соностобо ; аягүй байдал зохидгүй, дурагүйдэм ѳѳ р байдал : Тон түрүүн энэ аягүй байдалда таниие бариһанайнгаа түл ѳѳ хүлисэл гуйха болонобди ; аягүй мэдэрэлдэ абтаха тааруугүй, гажарһан мэдэрэлдэ абтаха : Должодые гэртэнь оруулаад, аягүй мэдэрэлдэ абтан эмшэлэлгынгээ пункт тээшэ ошобо ; 3 ) барг. даруу бэшэ, ушар ёһо сахидаггүй, хүнгэн бодолтой, маягладаг, тунтагануур : бузар аягүй басаган ; 2. наречи 1) найргүй, тааруугүй : Үмхи хуушан гэртэ һамгашье асархань аягүй байгаа ёһотой ; 2) аргагүй , айхабтар : Ямар ойро ойрохон зэргэлжэ һуудаг айлнууд гээшэб? Яаһан аягүй уйтан хабшуу юм? ; аягүй хүйтэн янгинама хүйтэн : Таһалга соонь ехэ аягүй хүйтэн болошонхой ; аягүй муухай айхабтар муухай : Галдан бүри ехээр мэгдэжэ, һууха байха газараа оложо ядан хултагашан, нюдэ амаа бэлтэгэнүүлэн, урал амаа уршагануулан, аягүй муухай юумэн зогсоно ; 3 . хэлэгшын үүргээр хэрэгл. 1) таагүй, зохидгүй : Айл аймагайнгаа амгалан унтаха гэжэ байхада муу юумэ мэдээсэжэ орохо гээшэ аягүй ; Үхибүүд шагнажа һууна, аягүй ; 2) эшхэбтэр : Урдань һууһан хэдэн хүнэй тэрээн тээшэ эрьелдэн харахадань, досоонь бүришье аягүй, газар доро оромоор болошобо .