АЙХА I

үйлэ ү. һүрдэхэ , жэхыхэ , сошохо, зүрхэсэхэ : Нохойн абяагаар ерэһэн үлэн шоно баабгайн үнэрһ ѳѳ айжа, түрүүшээр холохонуур ябаһанаа, һэмээхэн дүтэлжэ мүрл ѳѳ ; айжа абаха жэгшэхэ, сошохо, залд гэхэ : – Бодыт, бодыт, – гэжэ Доржо айжа абаба ; айха жэгшэхэ түбэгшөөхэ, һүрдэхэ, зүрхэсэхэ : Энэ үедэ Арсаланай эжы баабай хоёрынь тугаарай айхабтар ехээр айһан жэгшэһэнээ огтолон мартажа, ехэл урматай баяртай болон, сай эдеэгээ шананад ; айжа мэгдэхэ тэбдэхэ, дэдэгэнэхэ : Олёодой хүхиһэн баярлаһандаа тугаар айжа мэгдэһэнээ хуу мартажархиба ; ай ж а һалганаха ехээр айһандаа шэшэрхэ : Иимэ юрэ бусын юумэ хараһандаа айжа һалганаһан Сэсэг доодо уралаа таһа зуушанхай, бэлтысэ хараад зогсоно ; ай х а эшэхэ түбэгш ѳѳ хэ, хитэхэ , зүрхэсэхэ, зүрхэ алдаха , аягүйрхэхэ, халажа ядаха, хэмшээрхэхэ : Зоболон жаргалан хоёроо нэгэдхэжэ, зол шороо хараха гэһэн хойноо зоболондо дайрагдаха, зондо хэлсэгдэхэһээ айжа эшэжэ ябаха юумэ үнэх ѳѳ р ѳѳ шье үгы байна даа ; айһан янзатайгаар жэгшэһэн түхэлтэйг ѳѳ р : Арай хурыхан дүтэлжэ ерэхэдэнь, мориниинь айһан янзатайгаар үүрһээгээд, хажуу тээшээ халбаран гаража, гайханги шэртэхэ юм ; айхада арбан харагшан , айхада нүхэн бүхэнh ѳѳ шоно бултайха айгаад байхада бүхы юумэн хэтэрхэй томоор , аюултайгаар харагдаха , хаа хаанагүй аюул харагдаха : Айхада арбан харагшан гэгшэ гү, ямар аймхай хүн гээшэбши! Мүн ѳѳ энэ hүни энэ гүн тайга соо хэн манда дүтэлхэ hэм ; Айха болоо hаа, орохо гэhэн нүхэнh ѳѳ шни шоно бултайха, гэшхэхэ гэhэн газарhаашни уhан гараха ха юм ; айhан хүнэй хормой hалганаха ехээр айха, айдаһа хүрэхэ : Суута «тукатайшье» hаа, айhан хүнэй хормой hалганаха гэжэ саанаhаал айдаhа хүр ѳѳ д, аюул оhолhоо hэргылhэн мэдэрэлдэ абтаха хэбэртэйбди .