АБАРГА I

1. тэмд. н. асари томо , айхабтар, ехэ хэмжээтэй , хүсэтэй, шиираг, задарюун : Абарга хүс ѳѳ р бажуугдаһан, хүнд ѳѳ р даруулһан Тогоошо арай гэжэ амисхална… ; Аман дээрэ абарга баатар, үнэндээ үхэһэн шүдхэр ; абарга томо асари ехэ, мантан : Саяан уулын гушан гурбан мундарганууд … абарга томо гааһануудые һоросогоожо, сэнхир хүхэ утаа бушхуулжа байхадал харагдаха юм ; абарга могой бүдүүн ута бэетэй, бариһан амитаяа бэеэрээ орёон бажуужа, амиинь табюулаад, бүхэлеэр залгидаг дулаан ороной могой : Үхэр малай субасануудаар ямар нэгэ абарга могой мүлхеэ гээшэ гү гэхээр ; абарга ехэ загаһан аман зох. үльгэр, онтохон соо хэлэгдэдэг томо загаһан : Абарга ехэ загаһанай жараахай байха сагта… ; абарга гүрбэл дулаан орондо амидардаг, ута гонзогор бэетэй асари томо гүрбэл ; абарга томо амитан арха, гайхалтай томо амитан, мангадхай : Абарга томо амитанай шэмээ үгэһэндэл һанагдажа, Сибирцев һэжэгтэйгээр хараашалан үндыбэ ; абарга дайсан һүр ѳѳ тэй , аймшагтай дайсан : Абарга дайсан маряажа ерээд, бахалуур дээрэмни буухынгаа урда һүүлээрээ шарбажа байна… ; абарга машина суранза хэрэглэн, түмэр түдэгэ үргэдэг түхеэрэлгэ : …обоо ехэ элдэб бутархай түмэрнүүдые … айхабтар ехэ аматай абарга машина үмхэн абажа тэрэнээ… з ѳѳ жэ байба ; 2. юум. н. 1) монг. уласай наадамда түрүүлһэн арсалан солотой барилдаашан да олго гдо дог соло : Бүхэ барилдаагаар Зүдхэлиин Баин Балдангомбоев абарга бүхэ боложо оройлоо ; 2) ямар нэгэн урилдаанда, мүрыс ѳѳ ндэ түрүүлһэн хүн, илагша : Нёдондо эдиршүүлэй бүхэ барилдаагаар Россиин абарга болоһон Базар Батоболотов спартакиадын гал носоогоо .