СЭЭЖЭТЭЙ

тэмд. н. 1) ямар нэгэн түхэлтэй үбсүүтэй, дээрээ үргэн (имеющий какую-л. форму груди): Зэд улаан бэетэй, хүрзэ сээжэтэй буряад хүбүүд үрөөһэн хүл дээрээ ээрэмшээн, баярай хатар хэнэд (Д. Батожабай); үргэн сээжэтэй мүр үргэнтэй, үргэн мүртэй (плечистый, косая сажень в плечах): Үндэр тэгшэ бэетэй, үргэн сээжэтэй, шүрбэһэлиг бүдүүн балсантай, далдирдаггүй хёрхо нюдэтэй, һанаалиг ухаамгай, һайхан сэдьхэлтэй, нэгэ үгөөр хэлэбэл, дүрбэн тэгшэ болооройш, хүбүүмни (Ц.-Д. Хамаев); хүрхэгэр сээжэтэй үргэн хүнды сээжэ бэетэй, түлхыһэн үбсүүтэй (с г рудью колесом): Шууяата һомоной урдаһаа сухарин татагасангүй, сээжэеэ сэлижэ үгэдэг хүрхэгэр сээжэтэй хүдэр улаан хүбүүд «Эжы» гэһэн гансахан үгэһөө уяран, нюдэн дээгүүрээ нёлбоһо гүйлгэдэг лэ (Ц.-Д. Хамаев); хабшагар сээжэтэй шүрдэгэр, нарин үбсүүтэй (узкогрудый); 2) ямар нэгэн онсо сэдьхэлтэй (имеющий какую-л. душу): Хёрхо нюдэтэй, һонор сээжэтэй хүбүүн хамаг хараһан үзэһэнөө досоогоо хадагалжа ябаха зуураа, һанаандаа хадууһан зурагуудаа дары саарһан дээрэ бэелүүлжэ туршадаг болоо (Ц.-Х. Дарибазарова); 3) ямар нэгэн онсо ухаатай (имеющий какой-л. ум); сэсэн сээжэтэй һонор ухаатай, бодолтой (умный, разумный): Сэсэн сээжэтэй, һонор ухаатай Лхамасу Батуевнагай дамжуулһан энэ мүнгэн аяга уран зохёолшо, драматург Болод Ширибазаровта бэлэглэһэниинь гүнзэгы удхатай, үлзы дэмбэрэлтэй (Н. Бальжинимаева).