СОМОН

, һомон юум. н. 1) э нэ үгэ анханда Монголдо бии болоһон. Халхые Манжын хаанай мэдэлдээ оруулһанайнь һүүлээр тэрэнэй административна хубааринь ондоо болоһон юм. 1725 ондо 75 хушуун бии болобо. Тэдэ дотороо сомонууд боложо хубаардаг байгаа. Хожомынь хушуунай орондо аймаг гэжэ хэрэглэгдэдэг болоо. Хушуун, сомон гэжэ үгэнүүд 20-ёод онуудһаа эхилэн, манай эндэ хэрэглэгдэдэг болоһон. Хожомынь «хушуунай» орондо «аймаг» гэжэ үгэ хэрэглэгдэдэг боложо, «сомон – һомон» гээшэнь хүдөө нютагтахи гүрэнэй түлөөлэлгэтэ засагые тэмдэглэдэг болоһон юм. Байн байтараа «зүблэлтэ» гэжэ үгын орондо гол түлэб «совет» гэжэ үгэ, «сомоной» гээшын орондо «сельскэ» гэһэн үгэ хэрэглэгдэдэг болоһон (сомон, административная единица, которая могла состоять из нескольких поселений): Хориин аймагай Доодо-Хүрбын сомон: Хара-Шэбэр, Шулуутай, Хүрбэ, Һүндэлгэ, Ангир гэһэн табан нютагуудһаа бүридэдэг байба (Ц. Шагжин); 2) һомоной түб һуурин (административный центр сомона): Би гансаараа үбһэнэй ойро ошоод байтараа, буруу юумэ хэжэ ябаһанаа гэнтэ ойлгожо, тэндэһээ сомон ошожо мэдүүлээд, ерэн гэхэдээ, энэ хожомдобобди (Ц. Дон); Байза, мүнөөдэр сомонһоо комисси ерэхэ юм һэн (Ц. Дон).