СОЛО

юум. н. 1) зэргэ, нэрэ зэргэ, хэргэм (звание, степень): Имагтал тэрэ холын нэгэ намар үбһэ хуряалгын ажалда шалгаржа, иимэ солодо хүртөөд байхадань, Чэмэд басаган Шагдарта холшороор эмнин энеэбхилээ һэн даа (Д.-Д. Дугаров); габьяата артистын соло габьяата артистын нэрэ зэргэ (звание заслуженного артиста); баатар соло аман зох. ехэ хүсэтэй хүнэй нэрэ зэргэ (звание богатыря): Хаанай хүлдэ мүргэхөө / Хаһаяа ядаад байналтайш, / Баатар солоёо хухалжа, / Барлаг болохоо мэндүүрнэ гүш? (Г. Цыдынжапов); соло олгогдохо нэрэ зэргэдэ хүртэхэ, зэргэтэй болгогдохо (удостаиваться звания): Хүндөөр шархататараа ами бэеэ хайрлангүй тэмсэжэ, шэн зориг, байлдаанай габьяа харуулһанайнь түлөө тэрээндэ «Зоригто баатар» гэһэн соло олгогдожо, үшөө захирагша тэригүүнэй зэргэ хүртөөгдэбэ (С. Норжимаев); 2) магтаал, бүтээһэн габьяае үнэлһэн, ехэнхидээ шүлэглэмэл һайшаал үгэ, дуун (хвалебная песнь, воспевание, прославление): Ута һахалтай, гоё хубсаһатай нэгэ үбгэжөөл ута гэгшын хадаг дээрэ гүйгөөшын, шодоогойнь шагналнуудые барин, тэдэ хоёрто дүтэлөөд, үндэр тайзан табюулжа дээрэнь гараад, гоё һайхан хоолойгоор иигэжэ соло эхилбэ (Д. Эрдынеев); соло дуудаха (гү, али дуулаха) магтаха, һайшааха, гоёшоохо, һайн талыень тобойлгон харуулха, һайнаар хэлэхэ (воспевать чью-л. славу, прославлять): Шоёной аалихан хүрэжэ ерэхэдэнь, түрүүлһэн хүлэгэй соло хүхэ тэрлигтэй, буурал толгойто үбгэн дуудажа байба (А. Ангархаев); соло дуун магтаал дуун (хвалебная песня, восхваление): Мянган туруунуудай һүрөөтэй түбэрөөнһөө морин эрдэниин соло дуун адуушанай сэдьхэлдэ түрэнэ (Д.-Д. Дугаров); гараһан мориной соло дуудалга урилдаанда түрүүлһэн мори магтан дуулалга (прославление опередившего в скачках коня); 3) алдар, нэрэ, ехээр тараһан суу (слава, известность): Мүхэшэгүй зоригые соло дахадаг – зориһондоо хүрэбэлшни, / Дахажа хойноһоош хэншьеб зүрхэлхэ (Г. Раднаева); 4) ара нэрэ, далда нэрэ (кличка): … сонгоол хүндэ байһан номыень монгол бэшэг дээрэ оршуулуулжа абаһанаа нютагтаа ерээд байхадаа хэрэглэжэ, олон худаг малтажа, худагша Бата солотой болоһон байна (Б.-Б. Намсарайн); ○ алдар, магтаал, нэрэ гэжэ үгэнүүдтэй парн. хэрэгл.