САСАХА

үйлэ ү. 1) сэсэргэхэ, сүршэхэ, дуhааха, үргэхэ (брызгать чем-л., разбрызгивать, кропить): Гэрэй эзэнэй нагаса Галсан гэгшэ жэжээр хэршэгдэһэн мяханай, эльгэнэй, доторой дээжэ орон дэлхэйдэ, гал заяашада үргэбэ, мүнгэн аягатай архи хада уулын сабдагуудта сасаба ха (В. Гармаев); уһа сасаха уhа сэсэргэхэ (брызгать водой); амаараа сасаха амаараа турьяха (брызгать ртом); 2) адхаха, бутарган тарааха, үйрүүлхэ (разбрасывать, рассыпать): Баярмаа тэрэ зүһэм хилээмэ үйрүүлэн буталаад, һөөг бургааһанай оёороор дэбхэрэлдэн ябаһан үлэн борбилоонуудта сасажа тэрэнээ үгөөд, саарһыень хармаандаа хэбэ (Б. Санжин); үрэһэ (гү, али таряа) сасаха үрhэ хүрэнгэ тариха (разбрасывать семена при севе вручную): Хабартаа үнөөхи жаахан хэһэг газараа эжытэеэ хахалхадамнай, манай хүршэнэр Үхин Бадма гү, али Намсарайн Гэлэг-Жамса ерэжэ, үрэһыемнай гараараа сасажа үгэхэл даа (Б. Мунгонов); хайр сасаха хайр адхаха (рассыпать песок); 3) гэрэлтэхэ, ошотохо, толотохо, туяатаха, ялаганаха, ялалзаха (рассеивать свет, разбрасывать лучи, сверкать, искриться): Арюун тунгалаг огторгойн аласаар ардаг хурдан хүлэг – наран – алтан дэлһэн туяагаа аяар холын тала дайдаар сасан, һанжуулан жаргуулна (Ц.-Ж. Жимбиев); 4) үрэбхихэ, хахаха (поперхнуться, закашляться); шүлһэндөө сасаха (поперхнуться или подавиться слюной): Теэд хэм гадна шангаар абаһан дээрэһээ хоолойнь таһалдажа, дууниинь дуун боложо үгэбэгүй, шүлһэндөө сасаад, ханяагаад, дуугай болошобо (Ч. Цыдендамбаев); Шүлһэндөө сасахадаа амтатай юумэ эдихэеэ байнам, эдеэндэ сасахадаа хүндэ хараалгажа байнам гэжэ хэлэдэг; ○ хахаха гэжэ үгэтэй парн. хэрэгл.