АЯ I

юум. н. ёһо гурим, бэеэ абажа ябалга, абари зан : … Аригуун Бүүбэйн ая соо ябахаһаа бэшэ арга һалаба ; Айлшанайл аяар болобо гүб д еэ ; ая ааша зоргоороо байлга : Долгор гэжэ бага һамгандаа Баяндай тон энхэрэгээр хандадаг, ая ааша соонь байха гэжэ оролдодог һэн ; ая дааха тэсэбэритэй байха : …энэ тухай юумэнэй ая дааха хүнби гэһэн хэбэртэй энеэбхилнэ ; нааданай ая да а хагүй хүнэй гасаалһые ойлгохогүй, тэсэхэгүй : – Нүхэдэйнг ѳѳ наадажа дуугархада, нааданай ая даахагүй, – гэжэ Малаадайн зэмэлэн дуугархадань, Хурьган юушье дуугарангүй, мүн ѳѳ балгаан соогоо ороод һуушана ; ая соогоо ѳѳ рынг ѳѳ һанаһаар, шадахаараа, ѳѳ рынг ѳѳ хэ м соо : Хүтэл уруудам газарта мориниинь ая соогоо бүншэжэ, эзэнэйнгээ амыень залаһан тээшэ ябана ; …ямаршье хүшэ гаргангүй, ая соохоноо хүдэлжэ байһан шэнгеэр тэдэндэ үзэгдэдэг байба ; ая зан соо байха , ая дахаха ондоо хүнэй дуран соонь байха : …хэлэһэн үг ѳѳ ршни үгэ хээд, һүүдэр дорохоношни эрьелдэһэн тээшэш эрьелдээд, ая зан соошни ябаа ха юмбиб даа ; Аймхай «таанадай» ая дахаһаар, айдар инагаа алдажа болохоб .