АСА I

1. юум. н. 1) хэдэн ута шүдэтэй, ута эшэтэй хүд ѳѳ ажахыда хэрэглэгдэдэг , үбһэ асалдаг зэмсэг : Соможо байһан һүритэй үбһэнэй хажууда хүрэжэ ерэхэдэнь, забһарлан тамхилжа һууһан хүбүүд хүрэ хүрэһ ѳѳ р тэрээндэ аса барюулаадхиба ; Аса баряа хадаа ажалла, хүрзэ баряа хадаа хүдэлэ ; аса үбһэн асалагдаһан үбһэн : …хэдэ хэдэн аса үбһэ түргэ түргэн хаяжа… ; 2) юумэнэй хоёр т ээ шэ э гараһан һалаа ; 2. тэмд. н. хоёр тээшээ гараһан һалаатай, асада адли ; аса туруутай хоёр хубиһаа бүридэһэн туруутай : Аса туруутай ямаан һүрэг эрэ эмэгүй һахалтай байдаг ; аса туруутан хо ё р һалаа туруутан : Хо ё р һалаа туруутан тухай ехэ һонин ном уншааб ; аса харгы һалаатаһан харгы : Энээнһээ хойшо тэдэнэр аса харгыгаар хоёр тээшээ һалан ошохонь ; аса һалаа түмэр харгын һалаатаһан рельснүүд : Түмэр харгын аса һалаанууд дээгүүр түлхигдэшэһэн улаануудшье, ногоонуудшье, хүхэнүүдшье, хүринүүдшье вагонууд хэдэн дабхараараа үлхэлдэн байхань харагдана ; аса нюдэн мэдэгдэнгүй хоёр тээшээ харадаг , хёрхо нюдэн : Батымнай баабай нюд ѳѳ р ѳѳ шье хараһан байха. Аса нюдэтэй ; аса шэхэн юрын хүнэй дуулахагүй абяа дууладаг шэхэн : Аса шэхэтэй хүн гүб, али бэшэ гү? Юрэд ѳѳ л, үнгэр ѳѳ шэ намар абяаень дуулаалби даа… ; аса хэлэтэй хүн а) урид хэлсэһэн аргаараа дуугардаг хүн ; б) далда удхатайгаар хоёр янзаар ойлголсо хоор хэлэдэг хүн ; в) худалша : … нэгэ аса хэлэтэй хүнэй гарһаа танда ороһон шара үнгэтэй эд танай гэртэ хадагалагдажа байна ; ◊ аса модо хаха татаха хэрэлдэхэ : …талхые бидэ олообди гээд, хоорондоо аса модо таталдадаг болошообди .