ҮХЭГ

юум. н. 1) монгол угсаатанай гэрэй бараанай нэгэ янза, дүрбэн хүлтэй, набтархан, ханза доро табигдадаг, үгышье һаа дээрэнь эмээл табидаг хоёр үүдэтэй шкаф (низенький шкаф на четырёх ножках с одной, иногда двумя дверцами): Гэрээ ялайтар угаагаад, тээ тэрэ муухай торхо, тэрэ хара үхэг, бурхан гэхэ мэтын хэрэггүй юумэнүүдые дууһан гаргажа хаяхам (Ц. Дон); эдеэнэй үхэг hэеы гэрэй зүүн урда талада эмээлэй үхэгэй доодо тээ табигдадаг байгаа; зосоонь аяга табаг болон эдеэ хоол, дээрэнь hү буйлуулдаг элдэб байлгансагууд табигдадаг hэн (низенький продолговатый шкаф для посуды и хранения продуктов): Хажуудань хабхагаа гантанхай ханза, ойронь байһан үхэг дээгүүр элдэб амһартанууд табяатай (Ц.-Ж. Жимбиев); дээрэнь ханза табидаг үхэг hэеы гэр соо хэдэн ханза байдаг, үхэгтэеэ тааруулагдаhан, тэрээнтэеэ адли хэлбэритэйгээр гоёожо шэрдэгдэhэн байдаг hэн; үхэг соо элдэб бутархай хэрэгсэлнүүдые хадагалдаг байгаа (подставка для сундука): Залуудаа Эрдэмтын шэрдэһэн үхэг ханза хоёр (Ч. Цыдендамбаев); эхэнэрэй эмээлэй үхэг ороной мухалай талада байдаг, гэрэй эзэн эхэнэрэй эмээл табидаг, богонихон аад, үргэн үхэг; тэрээн соогоо эзэн эхэнэр гутал болон бусадшье хубсаhаяа хадагалдаг hэн (низенький шкаф-подставка для седла хозяйки дома): Дулгар хүгшэн мүн ууртайш бол, дотороо һанаата болоһон янзатай, сайгаа уужа садаад, аяга табагаа хуряагаад, үхэг сооһоо шэнэ дулаан гуталаа абажа үмдэнэ, түхеэрнэ (Ц. Дон); эрэ хүнэй эмээлэй үхэг баруун ханзаhаа доошо, үүдэнэй баруун талада табигдадаг, дээрэнь эрэ хүнэй эмээл хуряагаад байдаг үхэг (невысокий шкаф для мужского седла): Дүтэ холын малшадай хашагдаад ерэхэдэ эмээлэйнгээ үхэг сооһоо гаргажа үгэдэг (Д. Эрдынеев).