ҮРӨӨЛЭ

тэмд. н. хоёрһоо нэгэ талын, зүүн гү, али баруун талын, хахад, ута руунь хахалһан (являющийся одним из пары, находящийся с одной из двух сторон): Байшан гэрэй дэргэдэ ехэнхидээ үрөөлэ модоор багахан амбаарнуудые баридаг болоо һэн (Л. Линховоин); үрөөлэ үүсэ үбэл эдихэеэ бэлдэһэн мяханай хахадынь (половинная доля запасов мяса на зиму, напр. полкоровы); үрөөлэ бэе бэеын зүүн гү, али баруун хахад (половина тела): Хажуу тээшээ эрьелдэхэ гэхэдэнь, үрөөлэ бэень мэдэрэлгүй, үрөөһэн хүл гар хоёрынь оройдоо хүдэлхэеэ болишоһон байба бшуу (Л. Линховоин); үрөөлэ бэетэн бөө ганса зүүн гү, али ганса баруун бэетэй, гариг үбшэндэ хабаатай заяанууд, үрөөһэн шэхэтэй, үрөөһэн нюдэтэй, хахад хамартай, хахад аматай, үрөөһэн хүл гартай байдаг (половиннотелые духи); үрөөлэ нюдэтэй нэгэ нюдэтэй, нэгэ нюдэгүй (одноглазый); үрөөлэ толгойнь үбдэнэ хахад тархинь үбдэнэ (у него болит половина головы); гурбан модо үрөөлэ түнх. гурбан модо хахад (три с половиной километра); үрөөлэ hанаан болохо ехээр һанаан зобохо, сэдьхэл түгшэхэ (очень беспокоиться, быть в большой тревоге); ○ үншэн гэжэ үгэтэй парн. хэрэгл.; 2. юум. н. 1) хошоодоор байдаг юумэнэй нэгэниинь, хоёр адли хахадай нэгэниинь (один из пары чего-л.; половина чего-л.): Нэгэ хаан ехэ үбшэн байгаа, тиигээд «Намайе эмнэһэн хүндэ бүхы баялигайнгаа үрөөлыень үгэхэб» гэжэ хэлээ (Арадай онтохонһоо); 2) холо ошохогүйнь тула мориной нэгэ хажуугай урда, хойто хүлые шүдэрлэдэг шүдэр (путы односторонние, надеваемые на одну переднюю и одну заднюю ногу лошади); үрөөлэ шүдэр холо ошохогүйнь тула мориной хоёр баруун гү, али хоёр зүүн хүлые холбон баридаг зэмсэг (путы односторонние); хамниган үрөөлэ нют. мориной нэгэ талын урда нүгөө талын хойто хүл тушаха, жэшээнь, урда зүүн, хойто баруун хүл г.м. (хамниганские односторонние путы).