ҮНЭ

юум. н. 1) ямар нэгэ юумэнэй мүнгөөр хэмнэлгэ, элирэлгэ, сэн (стоимость, цена): Тиигээд шамда хадань үнэтэйхэн үнэ үгэнэ бэзэб (Х. Намсараев); үнэ сэн ямар нэгэ юумэнэй мүнгөөр элирэлгэ (стоимость, цена): Арбан найма хүрэтэрөө шинии эдиһэн эдеэн, үмдэһэн хубсаһанайшни үнэ сэн, бутын шоргоолзон мэтэ, тооложо барахаар бэшэ болонхой (Д. Батожабай); ажалта үдэрэй үнэ нэгэ үдэр ажаллаһанай түлөө үгтэдэг мүнгэн (стоимость трудодня); өөрын үнэ (сэн) ажахын бүтээлнүүдые үйлэдбэрилхэ ба худалдаха бодото гаргашын сэгнэлтэ (себестоимость): Шудхаһан буладайнгаа өөрынь үнэ сэнгые хямдаруулха түсэбөө дүүргэнгүй үлэхэеэ байһан тухайгаа хэлэбэ бшууб (Д. Эрдынеев); үнөө буураха, үнэ сэнгээ алдаха хямдарха, үнэгүй болохо (обесцениваться, дешеветь): Рубль хэдэн жэл соо үнөө буурана; Үнэ сэнгээ алдажа, хэрэггүй болоһон мориёо бэеһээ холодхохые оролдоһон эзэниинь морин тээрмын эзэндэ тэрэнээ худалдаһан юм (Д. Батожабай); үнэ орохо сэнтэй болохо, үнэтэйрхэ (дорожать): Бензин һара бүри үнэ орожо байна; үнэ ехэтэй ехэ сэнтэй, (ценный, дорогой): Гарза ехэтэйгээр бэлдэгдэһэн тэжээл малай ашаг шэмые үнэ ехэтэй болгожо, экономическа гарзатай байха бшуу (Б. Мунгонов); үнэ сэнтэй ехэ хэрэгтэй, шухала (ценный, важный): Хани нүхэр гээшэ анханhаал үнэн сэхэ, үни болохо бүреэ үнэ сэнтэй эрдэнимнай бэлэй (Б.-Б. Намсарайн); юумэнэй үныень гаргаха тэрэниие бүтээхэдэ гаргашалагдаhан зүйлнүүдые тоолон гаргаха (калькулировать, таксировать); ◊ өөрынгөө үнэ сэнгые мэдэхэ өөрынгөө һайн тала, боломжонуудые бодото байһан соонь сэгнэхэ (≈ знать себе цену): Колхозойнгоо бүхы баялигые барижа ябаһан хүнүүд өөһэдынгөө үнэ сэнгые мэдэдэг (Ц.-Ж. Жимбиев); 2) нэрэ зэргэ, нэрэ хүндэ (достоинство): үнэ хүндыень доогууртуулха.