ҮНДЭҺЭЛХЭ

үйлэ ү. 1) үндэhэтэй болохо, үндэhэ ургаха (пускать корни): Олон олон модод… / Үлгэн дайдынгаа хүрьһэндэ / Үндэһэлжэ ургана (Д. Улзытуев); 2) ямар нэгэн һуури дээрэ бии болохо (базироваться на чём-л.): Тиин Цырен-Дондок Хамаевай һүүлшын туужанууд бодото ажабайдалһаа абтаһан материалнууд дээрэ үндэһэлэн бэшэгдэнхэй (Н. Дамдинов); баримта дээрэ үндэhэлхэ боло h он юумэн дээрэ h ээ тобшолол гаргаха (базироваться на фактах): – Николай Петрович, ямар баримтануудта үндэһэлэн Мышкиниие дайсанай тагнуулшан гэһэн тобшолол гаргаабта? (Б. Шойдоков); үндэhэлэн бэелүүлэгдэхэ ямар нэгэн юумээр баталагдажа, ямар нэгэн юумэ хэрэглэжэ, һуури болгожо гүйсэдхэгдэхэ, дүүргэгдэхэ (осуществляться на основе чего-л.): Арадай Хуралай бусад бүридэлгэдэ гүрэнэй албанай тушаал орложо хүдэлдэг гүрэнэй алба хаагшые Хүндэлэлэй грамотаар шагналгада зууршалга Арадай Хуралай хэрэгүүдые эрхилэгшын – Аппарадай хүтэлбэрилэгшын ябуулгада үндэhэлэн бэелүүлэгдэдэг (hural — buryatia. ru); 3) шэлж. һуурижаха, тогтууритай болохо (обосновываться, укореняться): Энэ дурлалынь үдэр сагай үнгэрхэ бүри, зүрхэ сэдьхэлдэнь улам улам гүнзэгыгөөр үндэһэлжэ, айхабтар һаруул һайханаар сэсэглэн задаржа эхилээ (Ч. Цыдендамбаев); 4) шэлж. эхилхэ, эхи абаха, гараха, болохо (вести начало, происходить от чего-л.): Эгээлэй байдалһаа үндэһэлэн, хамаг шуналнууд сэдьхэлэй абьяасһаа, хүнэй янза бүриин хүсэлһөө эхитэй (М. Батоин оршуулба); 5) шэлж. эшэ татаха (ссылаться на что-л.).