ҮЛХӨӨ

1. юум. н. 1) утаһан, дээһэн, һур гэхэ мэтээр холбогдоһон һүбэтэй юумэн (нитка, напр. бус, связка, напр. шкур): Самсагүй ашаа ашагшад хүндэнүүд хайрсагуудые, торгоной бүдүүнүүд орёолтонуудые, ангай үнэтэ арһадай үлхөөнүүдые, мүн хони малай обоо собоо арһадые иишэ тиишэнь зөөнэ (Ч. Цыдендамбаев); 2) шэлж. дулдыдаһан холбоо, харилсаан (связь, цепь): Хэды дахин ухаагаараа бүхы юумые холбон, һэлгэн нэгэ үлхөө болгожо, үнэн харюу олохые оролдоноб! (А. Ангархаев); үе сагуудай үлхөө холбоо сагуудай һубаряа, үенүүдэй харилсаа (связь времён, поколений): Үе сагуудай үлхөө холбоое, арадай ёһо заншалнуудые һэргээхэ зорилго уран зохёолшод урдаа табина (Н. Дамдинов); 3) нариихан оо h ор, үдөөри (шнурок); 2. тэмд. н. 1) утаһан, дээһэн, һур гэхэ мэтээр холбогдоһон – һүбэтэй юумэн тухай (нанизанный): Эрхиин үлхөө тамhан торгон утаhаар хэгдэдэг (Ц. Батоева); 2) шэлж. һубаряа олон, зэлэ татаһан (тянущийся друг за другом, вереницей): Холуур миралзаһан үлхөө галнуудшье нэгэ дээшээ, нэгэ доошоо дэбхэрнэ, нэгэ гэдэргээ, нэгэ урагшаа гүйлдэнэ (Ж. Тумунов); үлхөө уужам үргэн, уудам, дэлгэр, дэлюун (просторный, бескрайний): Гушан гурбан нуурнуудтай / Гулбай ехэ Ярууным / Үлхөө уужам нютагни / Үлзы hайхан хэзээдэш (Ж. Цыденов).